Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Hofu isiyoelezeka, wasiwasi usiokoma, hasira, kushindwa kulala, kubanwa pumzi, moyo kwenda mbio na mwili kukakamaa ni dalili za kawaida za ugonjwa wa wasiwasi wa jumla (GAD) na mashambulizi ya hofu (panic attacks), na mara nyingi huambatana na sonona. Ni magonjwa halisi ya ubongo na mwili – si uchawi wala udhaifu – na yanatibika kwa ushauri nasaha (hasa tiba ya fikra na tabia, CBT), mbinu za kupumua na kulegeza misuli, na inapohitajika dawa kwa cheti cha daktari. Kabla ya kuamua ni wasiwasi, mtoa huduma atachunguza vyanzo vya mwili kama tezi ya shingo, upungufu wa damu, moyo na matumizi ya kafeini au pombe.

Mama anaweza kuoga kwa maji ya uvuguvugu, yaani ya joto la wastani lisilokuunguza, mara tu anapoweza kusimama salama baada ya kujifungua. Maji ya uvuguvugu hupunguza maumivu ya misuli na ya msamba, hutuliza mwili na akili, na husaidia usafi. Maji ya moto sana au kukanda kwa nguvu huunguza ngozi na yanaweza kuongeza damu na kizunguzungu.

Hakuna dalili ya kipekee inayothibitisha VVU. Dalili kama kichwa kuuma, mbavu kuuma na mwili kulegea ni za kawaida sana na husababishwa na magonjwa mengi: malaria, maambukizi ya mkojo, homa ya matumbo, mafua na maambukizi mengine ya virusi. Dalili za maambukizi mapya ya VVU, kama homa, koo kuuma, vipele na mitoki kuvimba, hufanana na mafua na hutokea wiki 2 hadi 4 baada ya maambukizi. Kipimo pekee ndicho kinachothibitisha.

Hapana – kwa kawaida haziruhusiwi kutumika pamoja. Fluconazole huzuia kimeng'enya cha ini (CYP3A4) kinachovunja erythromycin, hivyo kiwango cha erythromycin hupanda. Dawa zote mbili pia hurefusha muda wa umeme wa moyo (QT), na kwa pamoja huongeza hatari ya mapigo hatari ya moyo na kifo cha ghafla. Lebo ya fluconazole inakataza kuzitumia pamoja; mtoa huduma atachagua dawa mbadala.

Matapishi ya kijani au njano-kijani ni nyongo. Kwa mtu mzima anayetapika mara nyingi tumbo likiwa tupu, mara nyingi si hatari – lakini maji yanayopotea yarudishwe. Ni dharura kama mtu mzima ana tumbo kujaa na kushindwa kutoa choo wala hewa (utumbo kuziba), damu kwenye matapishi au maumivu makali; na kwa KICHANGA au mtoto, matapishi ya kijani yanahitaji hospitali mara moja.

Ndiyo, kama sehemu ya kipimo cha kizazi cha nne. Kipimo cha maabara cha kizazi cha nne hutafuta kwa pamoja antijeni ya VVU (p24) na antibodi – na hugundua maambukizi mapema zaidi (karibu siku 18 hadi 45) kuliko vipimo vya antibodi pekee (hadi wiki 12). Kipimo cha antijeni peke yake hakitumiki kwa uchunguzi wa kawaida. Tanzania, vituo vingi hutumia mpangilio wa kitaifa wa vipimo vya haraka, na majibu chanya huthibitishwa kwa kipimo cha pili.