Dalili na viashiria vya magonjwa mbalimbali
Unashauriwa kufuata ushauri wa daktari wako kabla ya kuchukua hatua yoyote ile baada ya kusoma makala. Bofya picha au neno soma zaidi ili kuingia kwenye makala kwa undani.

Dalili za mtu aliyekufa
Dalili za mtu aliyekufa ni kutopumua kabisa, kutokuwa na mapigo ya moyo, kutoitikia kwa namna yoyote, mboni za macho kutobadilika kwenye mwanga na macho kubaki wazi, taya kulegea, na baadaye mwili kuwa baridi, kukakamaa na damu kukusanyika sehemu za chini za mwili. Kifo lazima kithibitishwe na mtoa huduma wa afya. Kama mtu ameanguka ghafla hapumui, piga simu ya dharura na anza kumsaidia (CPR) – usisubiri kuthibitisha kifo.

Maumivu ya mgongo
Maumivu ya mgongo ni kati ya malalamiko yanayotokea zaidi. Zaidi ya asilimia 90 hutokana na misuli, mishipa na viungo vya uti wa mgongo (maumivu yasiyo maalum) na hupona ndani ya wiki 4 hadi 6 kwa kuendelea kutembea, dawa za maumivu na mazoezi. Mengine hutokana na diski kuteleza, figo, kizazi, TB ya mgongo, saratani iliyosambaa au kuvunjika kwa pingili. Maumivu pamoja na miguu kulegea, kushindwa kudhibiti mkojo au choo, homa au kupungua uzito ni dharura.

Maumivu ya kiuno
Maumivu ya kiuno (mgongo wa chini) mara nyingi hutokana na misuli na viungo vya uti wa mgongo, na hupona ndani ya wiki 4 hadi 6. Maumivu yanayoshuka mguuni chini ya goti (sayatika) mara nyingi ni diski kuteleza inayobana neva. Kwa wanawake, kizazi (hedhi, faibroidi, PID, ujauzito) na kwa wanaume, tezi dume na figo pia husababisha. Miguu kulegea, kushindwa kudhibiti mkojo au choo, homa au kupungua uzito ni dalili za hatari.

Maumivu ya bega na mgongo wa juu
Maumivu ya bega na mgongo wa juu mara nyingi hutokana na misuli kukaza kwa mkao mbaya (simu, kompyuta, kubeba mizigo), kano za bega (rotator cuff), bega kuganda (frozen shoulder) na uchakavu wa shingo unaobana neva. Maumivu ya bega la kulia yanaweza kutoka kwa nyongo au ini; ya bega la kushoto au kati ya mabega pamoja na kifua kubana yanaweza kuwa moyo. Maumivu pamoja na kupumua kwa shida, homa au kupungua uzito yanahitaji uchunguzi.

Maumivu ya mbavu unapoamka asubuhi
Maumivu ya mbavu unapoamka asubuhi mara nyingi hutokana na kulala vibaya, misuli ya kati ya mbavu kukaza, au uvimbe wa gegedu za mbavu (costochondritis), na hupungua ukianza kutembea. Ukakamavu wa asubuhi unaodumu muda mrefu unaweza kuwa uvimbe wa viungo (ankylosing spondylitis, baridi yabisi). Maumivu yanayoongezeka ukivuta pumzi pamoja na homa, kikohozi au kupumua kwa shida yanaweza kuwa mapafu; pamoja na kifua kubana – moyo.
