Kohlrabi ni nini?

Kohlrabi ni mboga ya familia ya kabeji inayojulikana kwa sehemu yake ya shina iliyovimba na kuwa na umbo la duara kama tufe. Tofauti na mboga nyingine nyingi za jamii ya cruciferous, sehemu inayoliwa zaidi ya kohlrabi si mzizi wala kichwa cha maua, bali ni sehemu iliyovimba ya shina, ambayo hukua juu ya uso wa udongo.

Kohlrabi inaweza kuwa na rangi ya kijani, nyeupe au zambarau, huku sehemu yake ya ndani ikiwa na rangi nyeupe-kirimu. Nyama yake huwa nyororo na yenye ukakasi, ikiwa na ladha tamu kidogo inayofanana na turnip.

Familia

Cruciferae

Jina la kisayansi

Brassica oleracea var. caulorapo

Majina ya kawaida

Kohlrabi, stem turnip, colinabo, cabbage turnip

Kohlrabi ina vitamini C kwa wingi, na kohlrabi mbichi ni chanzo kizuri cha nyuzi lishe. Pia ina kampaundi zenye shughuli za antioksidanti na bioflavonoids.

Faida za kohlrabi kiafya

1. Husaidia kuongeza vitamini C

Kohlrabi ni chanzo kizuri cha vitamini C. Kirutubisho hiki huchangia ulinzi wa seli na utendaji wa kawaida wa mfumo wa kinga.

Nusu kikombe cha kohlrabi mbichi kina takribani 43 mg ya vitamini C, wakati kiasi kama hicho kilichopikwa kina takribani 45 mg.

2. Husaidia afya ya mfumo wa mmeng'enyo wa chakula

Kohlrabi mbichi ina kiasi kizuri cha nyuzi lishe. Nusu kikombe cha kohlrabi mbichi kina takribani gramu 3 za nyuzi lishe, ambazo husaidia utendaji wa kawaida wa mfumo wa mmeng'enyo wa chakula.

3. Ina kampaundi za antioksidanti

Kohlrabi mbichi na iliyopikwa ina kampaundi za antioksidanti zinazosaidia kulinda seli dhidi ya uharibifu unaoweza kusababishwa na free radicals.

4. Ina bioflavonoids

Kohlrabi ina bioflavonoids, ambazo ni kampaundi za mimea zinazohusishwa na shughuli za antioksidanti na ulinzi wa seli.

5. Hutoa potasiamu na magnesiamu

Kohlrabi ina madini kama potasiamu na magnesiamu, ambayo ni muhimu katika utendaji wa kawaida wa misuli, mfumo wa neva na michakato mbalimbali ya mwili.

Viinirishe vinavyopatikana kwenye kohlrabi

Kohlrabi ina viinirishe mbalimbali, ikiwa ni pamoja na:

• Vitamini C – hupatikana kwa kiasi kikubwa.

• Nyuzi lishe – hasa kwenye kohlrabi mbichi.

• Potasiamu – madini muhimu kwa utendaji wa kawaida wa misuli na mfumo wa neva.

• Magnesiamu – hushiriki katika michakato mbalimbali ya mwili.

• Fosforasi – huchangia afya ya mifupa na matumizi ya nishati mwilini.

• Folate – muhimu katika michakato mbalimbali ya kawaida ya mwili.

• Vitamini B6 – huchangia utendaji wa kawaida wa mwili.

• Bioflavonoids – kampaundi za mimea zenye shughuli za antioksidanti.

• Kampaundi nyingine za antioksidanti – zinazochangia ulinzi wa seli.

Virutubisho katika kohlrabi

Kumbuka: Alama “–” kwenye chanzo cha data inaonyesha kuwa thamani ya kirutubisho haikupatikana.

Aina za kohlrabi

Aina za kohlrabi hutofautishwa hasa kwa rangi ya shina lililovimba. Baadhi ya aina zinazojulikana ni:

• Grand Duke

• Kolibri F1

• Purple Danube

• Purple Vienna

• White Vienna

Rangi zake zinaweza kuwa kijani, nyeupe au zambarau.

Asili na historia ya kohlrabi

Jina kohlrabi linamaanisha “cabbage turnip” au turnip ya kabeji. Mboga hii inahusishwa na mimea ya kabeji pori na turnip pori.

Asili yake kamili haijulikani, lakini mtaalamu wa mimea wa Roma, Pliny, alielezea mboga yenye sifa zinazofanana na kohlrabi katika karne ya kwanza baada ya Kristo. Hakukuwa na maelezo mengine yanayofanana hadi baada ya kipindi cha Zama za Kati.

Leo, kohlrabi hutumiwa zaidi katika maeneo ya Ulaya ya Kati na Mashariki.

Ukweli wa kibotania kuhusu kohlrabi

Kohlrabi ni mwanachama wa familia ya kabeji na hulimwa kwa ajili ya sehemu ya shina iliyovimba, ambayo hukua juu ya uso wa ardhi.

Shina hili huwa na umbo la tufe na linaweza kuwa na rangi nyeupe, kijani au zambarau, huku ndani likiwa na nyama nyeupe-kirimu.

Kohlrabi bora huvunwa ikiwa na kipenyo cha takribani inchi 2–3. Ikiachwa ikue sana, inaweza kuwa ngumu zaidi na hivyo kupunguza ubora wake wa kula.

Kilimo cha kohlrabi nchini Marekani ni kidogo kwa kiasi.

Jinsi ya kuchagua kohlrabi nzuri

Kohlrabi nzuri inapaswa kuwa:

• Ndogo, takribani ukubwa wa plum au chini yake.

• Imara inaposhikwa.

• Isiyokuwa na michubuko au madoa.

• Yenye majani bado yakiwa yameunganishwa, hasa ikiwa unanunua kohlrabi ikiwa mbichi.

Kohlrabi ndogo huwa nyororo zaidi kuliko zile kubwa ambazo zinaweza kuwa ngumu.

Jinsi ya kuhifadhi kohlrabi

Baada ya kuondoa mashina ya majani, sehemu iliyovimba ya kohlrabi inaweza kuhifadhiwa kwenye jokofu kwa wiki kadhaa.

Ikiwekwa kwenye mfuko wa plastiki uliofungwa vizuri, inaweza kuhifadhiwa kwa muda mrefu zaidi.

Majani machanga yanaweza pia kutumika kama mboga.

Jinsi ya kutumia kohlrabi

Kohlrabi inaweza kuliwa mbichi au kupikwa.

Kohlrabi mbichi

Kohlrabi ndogo na laini kwa kawaida haihitaji kumenywa. Inaweza:

• Kukatwa vipande na kuliwa mbichi.

• Kukunwa na kuongezwa kwenye saladi.

• Kutumika kutengeneza relish.

• Kukatwa vipande vidogo kama kitafunwa.

Kohlrabi iliyopikwa

Kohlrabi inaweza:

• Kukatwa vipande na kupikwa kwa mvuke.

• Kukatwa vipande vidogo na kuchemshwa.

• Kukatwa kwa urefu na kupikwa.

• Kujazwa nyama au mboga nyingine na kuokwa au kupikwa kwa mvuke.

Katika baadhi ya nchi za Ulaya ya Kati, kohlrabi huchimbuliwa ndani na kujazwa nyama au mboga nyingine kabla ya kuokwa au kupikwa kwa mvuke.

Je, majani ya kohlrabi yanaweza kuliwa?

Ndiyo. Majani machanga ya kohlrabi ni laini na yana ladha inayofanana na collard greens au kale. Majani haya yanaweza kupikwa kama mchicha au mboga za mustard.

Je, kohlrabi inaweza kuliwa mbichi?

Ndiyo. Kohlrabi mbichi huwa na nyama yenye ukakasi na ladha tamu kidogo. Inaweza kuliwa kama ilivyo, kuongezwa kwenye saladi au kutengenezwa relish.

Tahadhari kuhusu ulaji wa kohlrabi

Kohlrabi kubwa sana inaweza kuwa ngumu zaidi kuliko kohlrabi ndogo. Kwa matumizi bora, chagua zile ndogo, imara na zisizo na michubuko.

Hitimisho

Kohlrabi ni mboga ya jamii ya kabeji yenye vitamini C kwa wingi, nyuzi lishe, potasiamu, magnesiamu, bioflavonoids na kampaundi za antioksidanti zinazochangia afya ya mwili.

Kohlrabi mbichi ni chanzo kizuri cha nyuzi lishe, huku aina mbichi na zilizopikwa zikiwa na kampaundi za antioksidanti na bioflavonoids, na inaweza kuliwa mbichi au kupikwa.