Pomelo ni nini?

Pomelo ni tunda kubwa la jamii ya machungwa lenye umbo linaloweza kufanana na yai au pea, na linaweza kuwa na ukubwa na rangi mbalimbali. Kwa kawaida lina kipenyo cha takribani sentimita 10–18, ingawa baadhi yanaweza kukua hadi ukubwa mkubwa zaidi. Tunda limefunikwa na ganda nene na laini linaloweza kuwa na unene wa zaidi ya sentimita 1, na rangi yake huanzia njano hadi waridi. Ndani, utando mnene hutenganisha vipande vya tunda. Nyama yake inaweza kuwa ya njano hafifu hadi waridi iliyokolea.

Pomelo ina ladha ya uchachu, lakini kwa kawaida huwa tamu kuliko balungi, ingawa nyama yake huwa ngumu zaidi na ina maji machache kuliko balungi. Pomelo inaaminika kuwa miongoni mwa wazazi wa balungi, ambayo ilitokana na mchanganyiko wa pomelo na chungwa tamu.

Familia: Rutaceae

Jina la kisayansi: Citrus grandis

Majina ya kawaida: Pomelo, Pummelo, Pommelo, Chinese grapefruit, Shaddock

Pomelo ni chanzo kizuri cha vitamini C, pamoja na nyuzi lishe na potasiamu.

Husaidia afya ya kinga ya mwili

Pomelo ina kiasi kikubwa cha vitamini C, kirutubisho muhimu kwa utendaji wa kawaida wa mfumo wa kinga. Vitamini C pia hushiriki katika utengenezaji wa kolajeni, ambayo ni muhimu kwa ngozi, mishipa ya damu, mifupa na uponaji wa tishu.

Vitamini C pia husaidia mwili kunyonya chuma kutoka kwenye vyakula vya mimea, hivyo matunda yenye vitamini hii yanaweza kuwa sehemu muhimu ya mlo wenye uwiano.

Husaidia mfumo wa chakula

Pomelo ina nyuzi lishe, ambazo husaidia kuongeza ujazo wa kinyesi na kusaidia utendaji wa kawaida wa mfumo wa chakula.

Nusu kikombe cha vipande vya pomelo mbichi, chenye takribani gramu 95, kina karibu gramu 1 ya nyuzi lishe. Ingawa kiasi hiki si kikubwa sana, pomelo inaweza kuchangia mahitaji ya kila siku ya nyuzi inapoliwa pamoja na matunda, mboga, nafaka zisizokobolewa na vyakula vingine vyenye nyuzi.

Ina kemikali za mimea zenye uwezo wa kufanya kazi kama antioksidanti

Kama matunda mengine ya jamii ya machungwa, pomelo ina vitamini C na kemikali mbalimbali za mimea. Baadhi ya misombo hii ina uwezo wa kufanya kazi kama antioksidanti na kusaidia kulinda seli dhidi ya uharibifu unaohusishwa na molekuli zisizo imara.

Hata hivyo, uwepo wa misombo hii haumaanishi kwamba pomelo ni dawa ya kutibu ugonjwa fulani. Faida zake zinapaswa kuangaliwa kama sehemu ya mlo wenye matunda na mboga mbalimbali.

Hutoa potasiamu na madini mengine

Pomelo ina potasiamu, madini yanayohitajika kwa utendaji wa kawaida wa misuli, mfumo wa neva na uwiano wa maji mwilini.

Nusu kikombe cha pomelo mbichi kina takribani 205 mg za potasiamu, pamoja na kiasi kidogo cha magnesiamu, fosforasi na kalishiamu.

Ni tunda lenye nishati kidogo na maji mengi

Pomelo ina kiasi kikubwa cha maji na nishati yake si nyingi. Nusu kikombe cha vipande vya pomelo mbichi kina takribani kilokalori 36 na maji karibu 89%.

Hivyo, linaweza kuwa chaguo zuri la tunda linaloongeza maji, vitamini na virutubisho vingine bila kuongeza nishati nyingi katika mlo.

Viinirishe vinavyopatikana kwenye Pomelo

• Maji

• Kabohaidreti

• Nyuzi lishe

• Protini

• Vitamini C

• Potasiamu

• Magnesiamu

• Fosforasi

• Kalishiamu

• Kemikali za mimea

• Antioksidanti

Viinirishe vinavyopatikana kwenye nusu kikombe cha Pomelo mbichi (gramu 95)

• Nishati = 36 kcal

• Maji = 89%

• Mafuta = 0 g

• Kabohaidreti = 9 g

• Protini = 1 g

• Nyuzi lishe = 1 g

• Kalishiamu = 4 mg

• Chuma = 0 mg

• Zinki = 0 mg

• Manganese = 0 mg

• Potasiamu = 205 mg

• Magnesiamu = 6 mg

• Fosforasi = 16 mg

Vitamini zinazopatikana kwenye nusu kikombe cha Pomelo

• Vitamini A = 0 RE

• Vitamini C = 58 mg

• Vitamini B1 (thiamin) = 0 mg

• Vitamini B2 (riboflavin) = 0 mg

• Vitamini B3 (niacin) = 0 mg

• Vitamini B6 = 0 mg

• Vitamini B9 (folate) = haijapatikana

• Vitamini E = haijapatikana

Aina za Pomelo

Pomelo huja katika aina mbalimbali, ambazo zinaweza kutofautiana kwa ukubwa, rangi ya nyama, ladha, kiasi cha mbegu na unene wa ganda. Miongoni mwa aina zinazojulikana ni:

• Chandler

• Ichang

• Red Shaddock

• Reinking

• Tresca

• Webber

Baadhi ya pomelo huwa na nyama ya njano hafifu, wakati nyingine huwa na nyama ya waridi au nyekundu zaidi.

Pomelo ilitokea wapi?

Pomelo inaaminika kuwa asili yake ni Malaysia na imekuwa ikilimwa na kutumiwa kwa muda mrefu katika maeneo ya Mashariki, Kusini-Mashariki na Kusini mwa Asia.

Baadaye tunda hili lilienea katika maeneo mengine ya dunia. Inaaminika kuwa lilipelekwa West Indies na nahodha wa Kiingereza aitwaye Shaddock, jambo lililohusishwa na matumizi ya jina Shaddock kwa pomelo katika baadhi ya maeneo.

Mti wa pomelo ni mti wa hali ya hewa ya kitropiki na hauwezi kustahimili baridi kali au barafu. Unaweza kufikia urefu wa takribani mita 4.5–9, na huwa na taji la mviringo. Kama miti mingine ya jamii ya machungwa, unaweza kuendelea kuzaa matunda kwa miongo mingi.

Pomelo na balungi vina uhusiano gani?

Pomelo na balungi ni matunda yanayohusiana kwa karibu katika familia ya machungwa. Pomelo (Citrus grandis) inaaminika kuwa mzazi mmoja muhimu wa balungi, huku balungi ikiwa ilitokana na mchanganyiko wa pomelo na chungwa tamu.

Kwa hiyo, ingawa pomelo na balungi zinafanana kwa ladha na mwonekano, si tunda moja. Pomelo kwa kawaida huwa kubwa zaidi, lina ganda nene zaidi, nyama ngumu zaidi na mara nyingi huwa tamu kuliko balungi.

Pomelo hutumiwaje?

Pomelo inaweza kutumiwa kwa njia mbalimbali kama ilivyo kwa balungi. Inaweza:

• Kuliwa yenyewe kama tunda la kifungua kinywa au kitafunwa.

• Kuongezwa kwenye saladi za matunda.

• Kugawanywa katika vipande na kuliwa baada ya kuondoa utando.

• Kutumiwa katika baadhi ya vyakula na mapishi ya Asia.

• Ganda na sehemu nyeupe ya ndani vinaweza kutengenezwa kuwa tunda lililowekwa sukari, hasa katika baadhi ya mapishi ya jadi ya Kichina.

Kabla ya kula nyama ya pomelo, ganda nene na utando mweupe unaozunguka vipande huondolewa, kwa sababu huwa na uchungu na si sehemu inayoliwa kwa kawaida.

Pomelo inaweza kuhifadhiwa kwa muda gani?

Pomelo inaweza kuhifadhiwa kwenye joto la kawaida hadi takribani wiki moja. Ikiwekwa kwenye jokofu, inaweza kudumu hadi takribani wiki mbili, kutegemea hali ya tunda na mazingira ya kuhifadhi.

Ni vizuri kulihifadhi katika sehemu safi na kavu, na baada ya kulimenya ni vyema kulifunika na kulihifadhi kwenye jokofu.

Hitimisho

Pomelo ni tunda kubwa la jamii ya machungwa lenye vitamini C kwa wingi, maji mengi, nyuzi lishe na potasiamu, pamoja na kemikali za mimea zenye uwezo wa kufanya kazi kama antioksidanti. Pia ni tunda muhimu katika historia ya balungi, kwani inaaminika kuwa miongoni mwa wazazi wake. Kulitumia kama sehemu ya mlo wenye matunda na vyakula mbalimbali kunaweza kuongeza vitamini, madini na virutubisho muhimu mwilini.