Endapo nimetumia Clomifene (clomitab) siku za hatari tofauti na siku ya 3 hadi ya 5 ya hedhi? Je ataweza kushika mimba?

Clomifene ni dawa inayochochea yai kukomaa na kutoka, na hufanya kazi vizuri ikianzwa mwanzoni mwa mzunguko, kwa kawaida kati ya siku ya 2 na ya 5 ya hedhi. Ukiimeza katikati ya mzunguko, yaani siku za hatari, mara nyingi yai la mzunguko huo tayari limeshakomaa, kwa hiyo dawa haisaidii, na inaweza kufanya ute wa shingo ya kizazi kuwa mzito. Mimba bado inawezekana kama yai lako lilitoka lenyewe, lakini si kwa sababu ya dawa.

Usirudie dawa wala kuongeza kiasi. Pima mimba kama hedhi imechelewa, kisha mwone daktari apange mzunguko unaofuata. Clomifene inapaswa kutumika chini ya uangalizi, baada ya uchunguzi wa mirija na mbegu za mwanaume. Kwa wanawake wenye PCOS, tafiti za karibuni zinapendelea letrozole kuliko clomifene.

Clomifene inafanyaje kazi?

Clomifene hutumika kwa wanawake wenye changamoto ya kupata mimba kwa sababu yai halitoki vizuri, hasa wenye sindromu ya ovari yenye vifukomaji vingi (PCOS) au mzunguko usio wa kawaida wa hedhi. Dawa huufanya ubongo uhisi kuwa homoni ya estrojeni ni kidogo. Ubongo hujibu kwa kutoa zaidi Homoni Chochezi ya Foliko (FSH) na homoni ya LH, ambazo hukuza vifuko vya mayai (foliko) kwenye ovari.

Maelezo ya dawa yako kwenye Dawa Clomiphene. Mwongozo wa Tanzania unaonyesha dawa hutumika kwa siku 5, ikianzwa kati ya siku ya 2 na ya 5 ya hedhi, kwa mizunguko isiyozidi 6. Kuhusu dawa nyingine soma Dawa ya kupata mimba haraka.

Kwa nini muda wa kuanza ni muhimu

Muda huu unalingana na hatua ya mwanzo ya ukuaji wa foliko, ambapo mwili unachagua yai litakalokomaa. Dawa ikitolewa wakati huu, FSH hufanya kazi kwa ufanisi.

Inakuwaje ukitumia nje ya siku zilizopangwa?

Hakuna tafiti kubwa za kuangalia matumizi haya yasiyo sahihi, kwa hiyo maelezo haya yanatokana na jinsi dawa inavyofanya kazi. Ikitumika siku za hatari, mambo haya yanaweza kutokea:

• Yai la mzunguko huo halichochewi, kwa sababu hatua ya kuchagua yai imeshapita.

• Yai linaweza kutoka kwa wakati usiotabirika, au lisitoke kabisa.

• Ute wa shingo ya kizazi unaweza kuwa mzito, hivyo mbegu kupita kwa shida.

• Ukuta wa mfuko wa uzazi unaweza kuwa mwembamba.

• Dawa hukaa mwilini kwa siku kadhaa, kwa hiyo inaweza kuvuruga hesabu ya mzunguko unaofuata.

• Maudhi ya dawa bado yanaweza kutokea, kama joto la ghafla, maumivu ya tumbo na mabadiliko ya hisia.

Wataalamu wa uzazi wakati mwingine hubadilisha ratiba kwa mgonjwa anayefuatiliwa kwa kipimo cha mawimbi ya sauti. Huo ni uamuzi wa kitaalamu kulingana na ukuaji wa foliko, si jambo la kujifanyia nyumbani.

Je, mimba bado inawezekana?

Mimba bado inawezekana, lakini haitokani na dawa. Kama ovari zako hutoa yai zenyewe, na tendo la ndoa lilifanyika karibu na siku hiyo, mimba inaweza kutungwa kama kawaida. Kama yai lako halitoki vizuri, ambayo mara nyingi ndiyo sababu ya kuandikiwa dawa hii, uwezekano ni mdogo kuliko kwa anayetumia dawa kwa mpangilio sahihi.

Dawa hii pia haifanyi kazi kwa kila mtu hata ikitumika sahihi. Katika utafiti wa wanawake 750 wenye PCOS, karibu 19 kati ya 100 waliotumia clomifene walipata mtoto.

Nini cha kufanya kama umetumia siku zisizo sahihi

• Usirudie dawa wala kuongeza kiasi katika mzunguko huu.

• Endelea na tendo la ndoa kila siku 1 hadi 2 kama kawaida, kwa sababu yai lako linaweza kutoka lenyewe.

• Andika tarehe ulizotumia dawa, na tarehe ya hedhi ya mwisho, ili umpe daktari.

• Pima mimba kama hedhi imechelewa, ukitumia mkojo wa asubuhi.

• Hedhi ikija, mjulishe daktari mapema, ili mpange siku sahihi za mzunguko unaofuata.

• Epuka kuanza mzunguko mpya wa clomifene kabla ya kuhakikisha huna mimba.

Jinsi ya kutumia kwa usahihi

• Tumia chini ya ushauri wa daktari, baada ya uchunguzi kwako na kwa mwenza wako.

• Fuata siku ulizopangiwa, na hesabu siku ya 1 kuwa siku ya kwanza ya damu halisi ya hedhi.

• Fuatilia ovulesheni kwa kipimo cha mawimbi ya sauti cha ovari, ambacho mwongozo unashauri kuanzia karibu siku ya 10, au kwa vipimo vya mkojo vya ovulesheni.

• Panga tendo la ndoa kila siku 1 hadi 2 kuanzia karibu siku ya 10 hadi 18 ya mzunguko. Soma Siku za kukutana na mwanaume ili kushika mimba.

• Tunza uzito unaofaa, epuka sigara na pombe nyingi, kwa sababu huathiri uwezekano wa kupata mimba.

Uchunguzi unaohitajika kabla ya dawa

Ugumba ni kushindwa kupata mimba baada ya miezi 12 ya tendo la ndoa la mara kwa mara bila kinga. Mwanamke mwenye umri wa miaka 35 au zaidi aanze uchunguzi baada ya miezi 6. Soma Ugumba.

• Mwenza apime mbegu, kwa sababu dawa hii haisaidii kama tatizo liko kwenye mbegu.

• Mirija ichunguzwe, hasa kama kuna historia ya PID, kwa sababu dawa haifungui mirija iliyoziba.

• Vipimo vya homoni, kama vya tezi ya shingo na prolactin, ili kujua chanzo cha yai kutotoka.

• Kipimo cha mawimbi ya sauti cha mfuko wa uzazi na ovari.

• Kipimo cha mimba kabla ya kuanza kila mzunguko.

Maudhi na tahadhari za clomifene

Nani hapaswi kutumia bila uchunguzi zaidi

• Mwanamke mwenye mimba, au anayeshuku ana mimba.

• Mwenye ugonjwa wa ini.

• Mwenye uvimbe wa ovari usiojulikana chanzo, usio wa PCOS.

• Mwenye damu ya ukeni isiyoelezeka.

• Mwenye matatizo ya tezi ya shingo au tezi nyingine za homoni ambayo hayajadhibitiwa.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na mojawapo ya hizi:

• Maumivu makali ya tumbo, tumbo kuvimba haraka, au kupumua kwa shida.

• Maumivu makali upande mmoja wa tumbo na hedhi imechelewa, kwa sababu inaweza kuwa mimba kutunga nje ya kizazi.

• Kuona ukungu, mwanga au matatizo mengine ya macho; acha dawa kwanza.

Wakati wa kumwona daktari

• Mizunguko 3 ya clomifene bila yai kutoka.

• Mizunguko 6 ya clomifene bila mimba.

• Hedhi isiyo na mpangilio, au isiyokuja kabisa.

• Umetumia P2 au njia nyingine, na una wasiwasi kuhusu uzazi wako. Soma Changamoto ya kushika mimba baada ya kuacha P2.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara