Mpango wa wiki 4 wa kuondoa hofu ya kuongea mbele za watu

Hapana. Kukosa siku moja hakufuti maendeleo yaliyofanyika siku zilizopita. Ratiba hii ni mwongozo wa mazoezi, si mpango unaohitaji kufuatwa bila kukosea.

Mtu anaweza kuendelea na hatua aliyokuwa amefikia badala ya kurudi siku ya kwanza. Kinachoweza kusaidia ni kutambua sababu iliyomfanya akose mazoezi na kupanga namna ya kuzuia jambo hilo lisijirudie.

Ikiwa mapumziko yanakuwa ya mara kwa mara, ni vizuri kupunguza muda wa mazoezi au kuyapanga katika muda ambao ni rahisi kuyatekeleza. Uendelevu wa mazoezi ni muhimu zaidi kuliko kufuata kalenda kwa ukamilifu.

Ndiyo, lakini si lazima uendelee kwa kasi ileile ikiwa hatua za awali bado ni ngumu sana. Hofu si lazima iwe imekwisha kabisa kabla ya kuongeza changamoto.

Kinachopaswa kuangaliwa ni kama unaweza kufanya zoezi bila kuzidiwa kiasi cha kushindwa kuendelea. Ikiwa bado unaweza kulifanya, hata ukiwa na wasiwasi, unaweza kuendelea huku ukirudia baadhi ya hatua za awali.

Ikiwa kila jaribio linaishia kwenye hofu kali sana, ni bora kupunguza kiwango cha changamoto na kuendelea polepole. Hii inaweza kufanya ratiba ichukue zaidi ya wiki nne, na hilo si tatizo.

Ndiyo. Ratiba inaweza kubadilishwa kulingana na aina ya mazingira yanayosababisha hofu. Mtu anaweza kuwa na ujasiri anapozungumza na mtu mmoja lakini akapata hofu kubwa akiwa mbele ya watu 20 au 50.

Katika hali hiyo, changamoto zinaweza kupangwa kulingana na idadi ya watu na umuhimu wa tukio. Kwa mfano, mtu anaweza kuendelea kutoka kwa mazungumzo ya mtu mmoja hadi kikundi kidogo, kisha kundi kubwa zaidi.

Ni muhimu pia kutofanya mazoezi yote katika mazingira yale yale. Kubadilisha mazingira husaidia mtu kujifunza kutumia ujuzi wake katika hali mbalimbali badala ya kuzoea mazingira moja pekee.

Wiki nne si muda ambao lazima hofu iondoke kabisa kwa kila mtu. Watu hutofautiana katika kiwango cha hofu, uzoefu wao na muda ambao wamekuwa wakiepuka hali za kuzungumza.

Badala ya kuuliza “Je, hofu yangu imeisha?”, ni muhimu pia kujiuliza “Je, sasa ninaweza kufanya mambo ambayo hapo awali nilikuwa nayakwepa?” Mabadiliko kama kuweza kushiriki mazungumzo, kutoa maoni au kufanya uwasilishaji licha ya wasiwasi yanaweza kuwa maendeleo muhimu.

Ikiwa baada ya wiki nne hofu bado ni kubwa kiasi cha kuathiri kazi, masomo, mahusiano au shughuli za kila siku, ratiba inaweza isiwe ya kutosha pekee yake. Hapo tathmini ya kitaalamu inaweza kusaidia kuamua kama kuna tatizo la wasiwasi wa kijamii linalohitaji tiba maalumu.

Si lazima muda uwe uleule kila siku. Kinachoweza kuwa muhimu zaidi ni kuwa na muda unaoweza kuufuata kwa uendelevu.

Kwa mtu mwenye ratiba yenye shughuli nyingi, mazoezi mafupi yanayofanyika mara kwa mara yanaweza kuwa rahisi zaidi kuliko kupanga kipindi kirefu ambacho mara nyingi hakifanyiki. Ratiba inaweza pia kugawanywa katika vipindi vidogo kulingana na mazingira ya mtu.

Hata hivyo, mazoezi yanayohitaji umakini mkubwa hayafai kufanywa wakati mtu amechoka sana au ana haraka. Kuchagua muda ambao akili iko tayari kunaweza kufanya mazoezi yawe na maana zaidi.

Mazingira ya mazoezi yanaweza kuathiri sana uzoefu wa mtu. Ikiwa watu wanaomzunguka wanamcheka, kumdhalilisha au kumkatisha tamaa, mazingira hayo yanaweza kuongeza hofu badala ya kusaidia kuijenga.

Ni bora kuchagua watu wanaoweza kusikiliza kwa heshima na kutoa mrejesho unaojenga. Mtu anaweza kuwaambia mapema kwamba lengo la mazoezi ni kujenga uwezo wa kuzungumza na kwamba anahitaji mrejesho wa kusaidia, si kejeli.

Ikiwa hakuna mazingira salama katika familia, kazini au shuleni, vikundi vinavyoongozwa na wataalamu au mazingira rasmi ya mafunzo ya kuzungumza yanaweza kuwa chaguo bora zaidi.

Hapana. Mada inaweza kuwa rahisi na ya kawaida, hasa katika hatua za mwanzo. Lengo la mazoezi si kuonyesha kwamba mtu ana ujuzi mkubwa wa mada fulani, bali kujenga uwezo wa kuwasilisha mawazo yake kwa utulivu.

Mada za kila siku kama kueleza jinsi jambo fulani linavyofanyika, kuelezea kitabu au filamu, au kutoa maoni kuhusu jambo analolijua zinaweza kutumika. Kadiri uwezo unavyoongezeka, mtu anaweza kuanza kutumia mada zinazohitaji maandalizi zaidi.

Kubadilisha mada pia kuna faida kwa sababu humsaidia mtu kutegemea zaidi uwezo wake wa kuwasiliana kuliko kukariri maudhui fulani.

Inaweza kusaidia kwa sababu hofu ya kuongea mbele za watu mara nyingi haiishii kwenye kutoa hotuba; baadhi ya watu huogopa zaidi sehemu ya maswali na majibu. Hata hivyo, sehemu hii inahitaji mazoezi yake.

Mtu anaweza kujifunza kwamba si lazima awe na jibu la kila swali. Anaweza kusema, kwa mfano, “Sina uhakika wa jibu hilo kwa sasa, lakini nitalifuatilia,” au kuomba swali lirudiwe ikiwa hakulielewa.

Kujifunza kukubali kutokuwa na jibu mara moja kunaweza kupunguza shinikizo la kutaka kuonekana mkamilifu. Hii ni muhimu hasa kwa watu ambao hofu yao inatokana na kuogopa kufanya kosa mbele ya wengine.

Usipime maendeleo kwa kuangalia kama hofu imefikia sifuri. Pima pia mabadiliko katika tabia na uwezo wa kufanya mambo ambayo hapo awali ulikuwa unayaepuka.

Unaweza kujiuliza: Je, sasa ninaweza kuzungumza kwa muda mrefu zaidi? Je, ninaweza kushiriki mazungumzo bila kutafuta sababu ya kuondoka? Je, naweza kuendelea kuzungumza hata nikifanya kosa? Je, ninaweza kukubali kwamba wasiwasi unaweza kuwepo bila kuacha kufanya nilichokusudia?

Ni vizuri pia kuandika maendeleo yako mwanzoni mwa mpango na kuyalinganisha baada ya wiki nne. Hii inaweza kuonyesha mabadiliko madogo ambayo mtu anaweza asiyaone kwa kujiangalia siku moja baada ya nyingine.