Mwandishi:
Mhariri:
Imeboreshwa:
ULY CLINIC
ULY CLINIC
31 Oktoba 2026, 15:23:43
Ninaharisha sana nifanyaje nikiwa nyumbani?
Jibu kwa ufupi
Jibu kwa ufupi: Kunywa ORS kila baada ya kuharisha, endelea kula, nawa mikono. Mtoto – ORS na zinki, na endelea kunyonyesha. Soma Kuharisha.
Maelezo
Vinywaji
ORS ya dukani (pakiti iliyochanganywa kama maelekezo) – bora zaidi.
Rojo ya mchele, supu, maji ya madafu, maji safi – soma Rojo ya mchele.
Epuka soda, juisi tamu sana, pombe na kahawa nyingi.
Chakula
Endelea kula – wali, uji, ndizi mbivu, viazi, mkate, samaki au kuku wa kuchemsha.
Punguza vyakula vyenye mafuta mengi na pilipili kwa siku chache.
Kwa mtoto: endelea kunyonyesha na chakula chake – soma Mtoto anaharisha choo cha kijani.
Dawa
Zinki kwa watoto – hupewa kituoni kwa siku 10–14.
Dawa za kuzuia kuharisha (mfano loperamide) – si kwa watoto, wala ukiwa na damu au homa.
Antibayotiki – kwa damu kwenye choo, kipindupindu au kwa maelekezo ya mtoa huduma tu.
Nini cha kufanya
Nawa mikono kwa sabuni baada ya choo na kabla ya kula.
Chemsha au tibu maji ya kunywa.
Pumzika.
Usiandae chakula cha wengine ukiwa unaharisha.
Dalili za hatari
Hospitali mara moja ukiwa na:
Choo cha maji mengi kama maji ya mchele – huweza kuwa kipindupindu.
Damu kwenye choo.
Kutapika kila kitu, kushindwa kunywa.
Kizunguzungu ukisimama, mdomo mkavu sana, kukojoa kidogo sana.
Homa kali au maumivu makali ya tumbo.
Wazee, wajawazito, wenye kisukari au VVU – mapema zaidi.
Lini umwone daktari
Kuharisha zaidi ya siku 3.
Kuharisha kunajirudia au kunadumu wiki 2 – pima VVU na vimelea.
Umesafiri au watu wengine nyumbani wanaharisha pia.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
1. Ninywe nini nikiharisha?
ORS, rojo ya mchele, supu au maji safi.
2. Niache kula?
Hapana; endelea kula chakula chepesi.
3. Nimeze dawa ya kukatisha kuharisha?
Si kwa mtoto, wala ukiwa na damu au homa.
4. Antibayotiki inahitajika?
Mara nyingi hapana; kwa maelekezo tu.
5. Choo kama maji ya mchele ni nini?
Huweza kuwa kipindupindu – hospitali mara moja.
6. Kuharisha kwa kawaida huchukua muda gani?
Siku 2 hadi 5.
7. Dalili za kuishiwa maji ni zipi?
Kiu kali, mdomo mkavu, kukojoa kidogo, kizunguzungu.
Imeandikwa:
2 Aprili 2026, 17:08:31
ULY CLINIC inashauri usitegemee au kufuata ushauri wowote uliyoona kwenye makala hii bila kuwasiliana kwanza na daktari wako. Kabla ya kuchukua hatua yoyote ya matibabu, hakikisha umepata ushauri rasmi kutoka kwa daktari wako ili kuepuka madhara yoyote yanayoweza kutokea.
Makala hii ni ya kielimu tu na haitumiki kama mbadala wa matibabu ya daktari.
Rejea za mada hii:
World Health Organization. The treatment of diarrhoea: a manual for physicians and other senior health workers. 4th rev. Geneva: WHO; 2005.
Riddle MS, DuPont HL, Connor BA. ACG clinical guideline: diagnosis, treatment, and prevention of acute diarrheal infections in adults. Am J Gastroenterol. 2016;111(5):602–22.
World Health Organization. Cholera fact sheet. Geneva: WHO; 2023.
Ministry of Health, United Republic of Tanzania. Standard Treatment Guidelines and National Essential Medicines List (STG/NEMLIT), 7th edition. Dodoma: Ministry of Health; 2026.

