Maelezo ya majibu ya maswali mbalimbali ya kiafya

Je, Mimba inaweza kutokea kama mwanaume hakumwaga manii ukeni?
Kutomwaga manii ndani ya uke hupunguza uwezekano wa ujauzito, lakini hakuondoi kabisa, kwani mbegu za kiume zinaweza kuingia ukeni kupitia majimaji ya awali au manii iliyobaki kwenye njia ya uzazi kwenye tendo lililopita. Ikiwa hupangi kupata ujauzito, usitegemee mbinu ya kuchomoa uume pekee, tumia njia za uzazi wa mpango zenye ufanisi na pata ushauri wa mtaalamu wa afya ili kufanya maamuzi salama na sahihi.

Ni kiasi gani cha chakula ninapaswa kula kila siku?
Kiasi cha chakula unachohitaji kila siku hutegemea umri, uzito, urefu, jinsia na kiwango cha shughuli za mwili, hivyo hakuna kiwango kimoja kinachofaa kwa kila mtu. Kuelewa mahitaji ya mwili wako na kula kwa uwiano husaidia kudumisha afya, kuzuia unene au utapiamlo, na kupunguza hatari ya magonjwa yanayohusiana na lishe.

Je, maisha ya kifahari yanaongeza hatari ya Kisukari, Presha na Magonjwa ya Moyo?
Mafanikio ya kifedha yanaweza kuambatana na tabia kama kutumia gari kila mahali, kukaa muda mrefu ofisini, kula vyakula vya haraka na vilivyosindikwa, kupata usingizi mchache na msongo wa mawazo, ambazo huongeza hatari ya kisukari aina ya pili, shinikizo la damu, unene kupita kiasi na magonjwa ya moyo. Hata hivyo, kwa kufanya maamuzi sahihi kuhusu lishe, mazoezi, usingizi na uchunguzi wa afya mara kwa mara, unaweza kulinda afya yako na kuhakikisha mafanikio yako ni chanzo cha maisha marefu, yenye ubora, badala ya kuwa chanzo cha magonjwa.

Kwa nini babu zetu walikula dona lakini kisukari kilikuwa nadra? Sayansi inasema nini?
Kadiri nafaka inavyokuwa asili, ndivyo mara nyingi huwa na nyuzilishe, vitamini na virutubisho vingi zaidi. Kadiri inavyokobolewa na kuchakatwa zaidi, ndivyo mara nyingi hupoteza sehemu ya virutubisho vyake na kuongeza kasi ya kuingia kwa sukari kwenye damu. Hii ndiyo sababu wataalamu wengi wa lishe duniani wanashauri kula vyakula vya asili mara nyingi zaidi kuliko vyakula vilivyochakatwa kupita kiasi.

Je, folic acid kabla na wakati wa ujauzito ni muhimu kweli?
Folic acid ni mojawapo ya virutubishi vyenye ushahidi mkubwa wa kisayansi katika kupunguza hatari ya kasoro kubwa za kuzaliwa zinazohusisha ubongo na uti wa mgongo wa mtoto, kama mgongo wazi na kichwa wazi, hasa inapotumiwa kabla ya ujauzito na katika wiki za mwanzo za ujauzito. Hata hivyo, afya ya mama na mtoto haitegemei folic acid pekee; lishe bora, kuanza kliniki mapema na huduma za afya zinazozingatia ushahidi wa kisayansi ndizo msingi wa ujauzito salama na mtoto mwenye afya.

Je, kila mtu anahitaji virutubishi nyongeza?
Virutubishi nyongeza vina nafasi muhimu kwa watu wenye mahitaji maalumu au upungufu wa virutubisho uliothibitishwa. Watoto na watu wazima wenye afya wanaokula mlo kamili, chakula ndicho chanzo bora na cha kwanza cha virutubisho. Usinunue virutubishi nyongeza kwa sababu ya matangazo au ahadi za kibiashara, chagua kwa kuzingatia ushahidi wa kisayansi na ushauri wa mtaalamu wa afya. Lishe bora ndiyo msingi wa afya njema.
