Dalili na viashiria vya magonjwa mbalimbali

Mapigo ya moyo kwenda taratibu (bradikadia) ni mapigo chini ya 60 kwa dakika. Kwa wanariadha na watu wenye afya wakiwa usingizini ni kawaida. Lakini yakiambatana na kizunguzungu, kuzimia, uchovu mkubwa, maumivu ya kifua au kushindwa kupumua, yanaashiria tatizo la umeme wa moyo, dawa, tezi ya shingo au madini – yanahitaji uchunguzi wa haraka.

Dalili kuu za ugonjwa wa moyo ni maumivu au kubana kwa kifua, kushindwa kupumua (hasa ukifanya kazi au ukilala), miguu kuvimba, kuhisi mapigo ya moyo, uchovu na kuzimia. Mara nyingi huanza taratibu. Shinikizo la juu la damu, kisukari, sigara, uzito mkubwa na historia ya familia huongeza hatari. Maumivu ya kifua yenye jasho au kushindwa kupumua ghafla ni dharura.

Maumivu ya misuli (myalgia) mara nyingi hutokana na kazi au mazoezi kupita kiasi, misuli kuvutika, msongo na mkao mbaya, na hupona ndani ya siku chache. Maumivu ya misuli ya mwili mzima pamoja na homa mara nyingi ni maambukizi – malaria, mafua, COVID-19, dengue, homa ya mgunda. Dawa (kama statins), upungufu wa maji na madini, tezi ya shingo na fibromyalgia pia husababisha. Misuli kuuma sana, kulegea na mkojo kuwa mweusi ni dharura.

Maumivu ya mkono mara nyingi hutokana na misuli na kano kutumika kupita kiasi, majeraha, kuvunjika kwa mfupa, neva kubanwa shingoni au kwenye kifundo (carpal tunnel), na maungio. Maumivu ya mkono wa kushoto pamoja na kifua kubana, jasho na kupumua kwa shida yanaweza kuwa shambulio la moyo – dharura. Mkono mmoja kuvimba ghafla, mkono kulegea ghafla au baada ya ajali mkono kubadilika umbo, vinahitaji hospitali mara moja.

Maumivu ya mkono wa juu (kati ya bega na kiwiko) mara nyingi hutokana na bega – kano za bega, mifuko ya kulainisha (bursa), bega kuganda – au misuli ya mkono wa juu kuvutika, na neva ya shingo kubanwa. Kuvunjika kwa mfupa wa mkono wa juu hutokea kwa wazee wanaoanguka. Maumivu ya mkono wa juu wa kushoto pamoja na kifua kubana ni dharura.