Mwandishi:

Mhariri:

Imeboreshwa:

Mada zote za afya

Orodha kuu

ULY CLINIC

Dkt. Sospeter B, MD

30 Oktoba 2026, 12:50:56

Mapigo ya moyo kwenda taratibu (bradycardia)

Maelezo ya jumla

Moyo wa mtu mzima aliyepumzika hupiga mara 60 hadi 100 kwa dakika. Chini ya 60 huitwa bradikadia (bradycardia). Mapigo ya chini si lazima yawe tatizo – kwa wanariadha moyo wenye nguvu husukuma damu nyingi kwa kila pigo, na kwa kila mtu mapigo hushuka usingizini.

Tatizo ni pale mapigo yanapokuwa ya chini kiasi kwamba ubongo na viungo havipati damu ya kutosha – hapo dalili huonekana. Kwa mapigo ya kasi, soma Moyo kwenda kasi.

Aina na jinsi inavyojitokeza

Ya kawaida (physiological) – wanariadha, vijana wenye afya, usingizini; hakuna dalili.
Sinus bradycardia ya ugonjwa – kituo cha kuanzisha mapigo (sinus node) kinachoka, mara nyingi kwa wazee.
Heart block – umeme hauvuki vizuri kutoka vyumba vya juu kwenda vya chini; mapigo yanaweza kushuka hadi 30 hadi 40.
Kwa vipindi – mapigo hushuka au kusimama kwa sekunde kadhaa na kuleta kuzimia ghafla.

Visababishi

Dawa – za shinikizo la damu na moyo (beta-blockers kama atenolol, verapamil, digoxin), na baadhi ya dawa za akili.
Uzee – mfumo wa umeme wa moyo huchakaa.
Shambulio la moyo – hasa linaloathiri upande wa chini wa moyo.
Tezi ya shingo kufanya kazi kidogo (hypothyroidism) – soma Goita.
Madini kuvurugika – potassium nyingi, hasa kwa ugonjwa wa figo.
Kulala kwa kusimama kupumua (sleep apnoea).
Shinikizo kubwa ndani ya kichwa – kuumia kichwa, kiharusi kikubwa.
Maambukizi – homa ya matumbo, homa ya baridi yabisi, myocarditis.
Joto la mwili kushuka sana, sumu za dawa za kuua wadudu.

Dalili zinazoambatana

Kizunguzungu – soma Kizunguzungu.
Kuzimia au karibu kuzimia – soma Kuzimia.
Uchovu na kushindwa kufanya kazi ndogo – soma Mwili kuchoka.
Kushindwa kupumua.
Maumivu ya kifua.
Kuchanganyikiwa, hasa kwa wazee.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na mapigo ya chini pamoja na:

Kuzimia.
Maumivu ya kifua.
Kushindwa kupumua.
Kuchanganyikiwa.
Shinikizo la damu kushuka – ngozi baridi, jasho.
Mapigo chini ya 40 kwa dakika ukiwa macho, hata bila dalili nyingi.
Mapigo ya chini baada ya kumeza dawa nyingi za moyo au shinikizo la damu.

Vipimo

ECG – aina ya bradikadia na heart block.
Holter (ECG ya saa 24) – mapigo yanayoshuka kwa vipindi.
Vipimo vya damu – tezi ya shingo (TSH), potassium, figo, troponin.
Echo ya moyo.
Kupitia dawa zote unazotumia.

Matibabu na huduma ya nyumbani

Kwa mujibu wa STG 2026, bradikadia isiyo na dalili mara nyingi haihitaji matibabu. Ikiwa na dalili:

Kutibu chanzo – kupunguza au kubadilisha dawa, kutibu tezi ya shingo, kurekebisha madini.
Dharura – dawa za kupandisha mapigo kwa mshipa (mf. atropine) na kifaa cha muda cha kuendesha moyo hospitalini.
Kifaa cha kudumu cha kuendesha mapigo ya moyo (pacemaker) – kwa heart block na sinus node iliyochoka; matokeo ya muda mrefu ni mazuri sana.

Usiache dawa ya moyo ghafla bila kuongea na daktari – baadhi ni hatari kuachwa ghafla.

Kinga

Tumia dawa za moyo na shinikizo la damu kwa dozi uliyoelekezwa tu; pima mapigo mara kwa mara.
Dhibiti shinikizo la damu, kisukari na lehemu.
Tibu kukoroma kunakosimamisha kupumua.
Fuatilia vipimo vya figo kama una ugonjwa wa figo.

Lini umwone daktari

Mapigo chini ya 50 pamoja na uchovu au kizunguzungu.
Mapigo yamekuwa ya chini tangu uanze dawa mpya.
Kushindwa kufanya kazi ambazo ulikuwa ukifanya.
Kuzimia hata mara moja.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

1. Mapigo ya moyo yangu ni 55, ni hatari?

Kama huna dalili na unafanya mazoezi, mara nyingi ni kawaida. Kama una kizunguzungu, uchovu au kuzimia, onana na daktari kwa ECG.

2. Tangu nianze dawa ya presha mapigo ya moyo yameshuka na najisikia kizunguzungu, nifanyeje?

Baadhi ya dawa za shinikizo la damu hushusha mapigo. Usiache dawa ghafla – onana na daktari mapema ili arekebishe dozi au abadilishe dawa.

3. Najisikia uchovu sana na nimeambiwa mapigo ya moyo yako chini, kwa nini?

Moyo ukienda polepole sana, damu na oksijeni hufika kidogo kwenye misuli na ubongo. Tezi ya shingo, dawa na mfumo wa umeme wa moyo vichunguzwe.

4. Mimi ni mwanariadha na mapigo ya moyo ni 48, ni ugonjwa?

Kwa wanariadha ni kawaida – moyo wenye nguvu husukuma damu nyingi kwa kila pigo. Kama huna dalili, hakuna haja ya matibabu.

5. Nimezimia na wakaniambia mapigo ya moyo ni ya chini sana, nini kinafuata?

Unahitaji ECG na Holter kujua aina ya tatizo. Wengi wenye heart block hupona vizuri kwa kifaa cha kuendesha mapigo ya moyo (pacemaker).

6. Pacemaker ni nini na inauma?

Ni kifaa kidogo kinachowekwa chini ya ngozi ya kifua kwa upasuaji mdogo, chenye waya unaofika moyoni. Hutoa mshtuko mdogo wa umeme moyo ukienda polepole. Huwekwa kwa ganzi, na wengi hurudi kwenye maisha ya kawaida.

7. Mapigo ya moyo hushuka nikiwa usingizini, ni kawaida?

Ndiyo, usingizini mapigo yanaweza kushuka hadi 40 hadi 50 kwa mtu mwenye afya. Kama unakoroma sana na kusimama kupumua, chunguza sleep apnoea.

8. Mzee wangu ana mapigo ya chini na amechanganyikiwa, ni hatari?

Ndiyo. Mapigo ya chini pamoja na kuchanganyikiwa yanaonyesha ubongo haupati damu ya kutosha. Mpeleke hospitali mara moja.

9. Je, tezi ya shingo inaweza kushusha mapigo ya moyo?

Ndiyo. Tezi ikifanya kazi kidogo, mapigo hushuka, mtu huchoka, huongezeka uzito na huhisi baridi. Kipimo cha TSH kinasaidia.

10. Mapigo ya chini na maumivu ya kifua, nifanyeje?

Nenda hospitali mara moja – inaweza kuwa shambulio la moyo linaloathiri mfumo wa umeme.

ULY CLINIC inakushauri siku zote uwasiliane na daktari wako kwa ushauri na tiba zaidi kabla ya kuchukua hatua yoyote ile ya kiafya baada ya kusoma makala hii.

Wasiliana na daktari wa ulyclinic kwa ushauri zaidi na tiba kwa kutumia namba za simu au kubonyeza link ya Pata Tiba chini ya tovuti hii

Imeandikwa:

30 Oktoba 2026, 12:50:17

Soma dalili zingine Zaidi kwa kubonyeza herufi ya mwanzo hapa chini

[A] [B] [C] [D] [E] [F] [G] [H] [I] [J] [K] [L] [M] [N] [O] [P] [Q] [R] [S] [T] [U] [V] [W] [X] [Y] [Z] [Z] [#]

Rejea za mada hii:

Ministry of Health, United Republic of Tanzania. Standard Treatment Guidelines and National Essential Medicines List (STG/NEMLIT), 7th edition. Dodoma: Ministry of Health; 2026.
Merck Manual Consumer Version. Bradycardia; Low blood pressure; Overview of heart and blood vessel disorders. Merck & Co.; 2024.
2018 ACC/AHA/HRS Guideline on the evaluation and management of patients with bradycardia and cardiac conduction delay. Circulation. 2019;140:e382-e482.