Dalili na viashiria vya magonjwa mbalimbali

Maumivu ya tumbo la juu kushoto, chini ya mbavu za kushoto, mara nyingi hutokana na tumbo la chakula (vidonda, tindikali), kongosho, wengu (bandama), figo ya kushoto au gesi kwenye utumbo mpana. Mara chache hutoka kwenye moyo au pafu. Maumivu makali yenye kutapika, homa au kuzimia yanahitaji uchunguzi wa haraka.

Maumivu ya tumbo la juu ya kitovu, katikati chini ya fupa la kifua, mara nyingi hutokana na tumbo la chakula: vidonda, gastraitisi, tindikali kupanda au dispepsia. Hata hivyo eneo hili lina viungo vingi, na kongosho, nyongo, ini, mshipa mkuu wa damu, mwanzo wa kidole tumbo na hata moyo vinaweza kuleta maumivu hapa. Kwa wajawazito wa miezi ya baadaye, maumivu ya juu ya tumbo yanaweza kuwa dalili ya kifafa cha mimba.

Maumivu ya tumbo chini ya kitovu ni maumivu katika sehemu ya chini ya tumbo, katikati, upande wa kulia au wa kushoto. Chanzo kinaweza kuwa utumbo, kama choo kigumu, gesi, kidole tumbo au utumbo nyeti; njia ya mkojo, kama UTI au mawe; au, kwa wanawake, via vya uzazi, kama hedhi, PID, mimba nje ya kizazi au sisti kwenye ovari. Kwa wanaume, maumivu ya korodani yanaweza pia kuhisiwa hapa.

Maumivu ya kitovu ni maumivu katikati ya tumbo, ndani au kuzunguka kitovu. Mara nyingi hutokana na utumbo – gesi, mchafuko wa tumbo, choo kigumu au mwanzo wa kidole tumbo. Ngiri ya kitovu na maambukizi ya ngozi ya kitovu pia husababisha. Maumivu yanayohamia chini kulia, uvimbe wa kitovu usiorudi ndani au kutapika sana ni dharura.

Muwasho wa ngozi ni malalamiko ya kawaida kwa watu wanaoishi na VVU, hasa kinga ikiwa chini (CD4 chini ya 200). Visababishi vikuu ni vipele vya muwasho vya VVU (PPE), folikulaitisi ya eosinofili, ngozi kavu, skabizi, fangasi, mzio wa dawa (hasa cotrimoxazole na nevirapine) na mara chache ini au figo. Dawa za VVU (ARV) zinazomezwa kila siku huinua kinga na kupunguza muwasho kwa wengi. Muwasho pamoja na vipele vilivyoenea, homa, vidonda mdomoni au macho mekundu baada ya kuanza dawa mpya ni dharura.