Dalili na viashiria vya magonjwa mbalimbali
Unashauriwa kufuata ushauri wa daktari wako kabla ya kuchukua hatua yoyote ile baada ya kusoma makala. Bofya picha au neno soma zaidi ili kuingia kwenye makala kwa undani.
Dalili za utapiamlo
Utapiamlo ni hali ya mwili kukosa virutubisho vya kutosha (lishe pungufu) au kupata kupita kiasi (uzito uliopitiliza). Lishe pungufu huleta kupungua uzito, kudumaa kwa watoto, misuli kusinyaa, kuvimba miguu (unyafuzi), nywele kubadilika rangi, ngozi kukauka, uchovu na kuugua mara kwa mara. Watoto chini ya miaka 5, wajawazito, wazee na wagonjwa wa muda mrefu (VVU, TB) huathirika zaidi.
Dalili za mzio
Mzio (aleji) ni mwitikio wa kupita kiasi wa kinga ya mwili dhidi ya kitu kisicho na madhara kwa watu wengi – vumbi, chavua, vyakula, dawa, kuumwa na nyuki au kemikali. Dalili ni chafya na mafua, macho kuwasha na kutoa machozi, vipele vinavyowasha (mabaka), ngozi kuwasha, kikohozi na kubanwa kifua. Mzio mkali (anaphylaxis) – midomo au ulimi kuvimba, kushindwa kupumua, kuzimia – ni dharura.
Dalili za msongo wa mawazo
Msongo wa mawazo (stress) ni mwitikio wa mwili na akili kwa mazingira au matukio magumu – kazi nyingi, matatizo ya fedha, mahusiano, ugonjwa au msiba. Dalili ni kichwa kuuma, misuli kukaza, kukosa usingizi, uchovu, mapigo ya moyo kwenda kasi, tumbo kuvurugika, hasira, wasiwasi na kushindwa kuzingatia. Msongo wa muda mrefu huchangia shinikizo la juu la damu, huzuni na magonjwa mengine. Unadhibitiwa kwa mazoezi, usingizi, kuzungumza na wengine na ushauri wa kitaalamu.
Kuvimba mitoki
Mitoki (tezi za limfu) ni sehemu ya kinga ya mwili iliyo shingoni, kwapani, kinenani na ndani ya mwili. Mara nyingi huvimba kwa sababu ya maambukizi ya karibu – koo, meno, sikio, kidonda – na hurudi kawaida ndani ya wiki 2 hadi 4. Mitoki iliyo migumu, isiyouma, inayokua, iliyodumu zaidi ya wiki 4, au inayoambatana na homa, jasho usiku na kupungua uzito inahitaji uchunguzi wa TB, VVU, lymphoma na saratani nyingine.