Magonjwa na saratani mbalimbali

Selimundu (sickle cell disease) ni ugonjwa wa kurithi ambapo chembe nyekundu za damu huwa ngumu na kuchukua umbo la mundu, na kuziba mishipa midogo ya damu. Huleta upungufu wa damu, mashambulizi ya maumivu makali, maambukizi na madhara kwa viungo. Hauambukizi. Kliniki ya kudumu, dawa ya hydroxyurea, chanjo na maji ya kutosha huokoa maisha.

Folikulaitisi (folliculitis) ni uvimbe au maambukizi ya vinyweleo, yanayoleta vipele vidogo vyekundu au vyenye usaha katikati vinavyowasha au kuuma – mara nyingi ndevu, kichwa, makalio, mapaja na sehemu zinazonyolewa. Husababishwa zaidi na bakteria Staphylococcus, na pia fangasi, kunyoa na msuguano. Mara nyingi hupona kwa usafi na dawa za kupaka.

Ini kusinyaa (cirrhosis) ni hatua ya mwisho ya magonjwa ya ini ya muda mrefu, ambapo tishu nzuri za ini hubadilishwa na makovu. Chanzo kikuu ni homa ya ini B na C, pombe na mafuta kwenye ini. Huleta tumbo kujaa maji, manjano, kutapika damu na kuchanganyikiwa. Makovu hayarudi, lakini kutibu chanzo huzuia kuendelea.

Magonjwa ya zinaa (STIs) ni maambukizi yanayoenezwa kwa ngono ya ukeni, mdomo au haja kubwa, kama kisonono, klamidia, kaswende, trikomonasi, malengelenge, VVU na homa ya ini B. Wengi hawana dalili; yasipotibiwa huleta ugumba na matatizo ya mimba. Mengi hutibika – wewe na mwenzi mtibiwe pamoja.