Magonjwa na saratani mbalimbali

Faibroidi (uterine fibroids) ni vivimbe visivyo vya saratani vya misuli ya mfuko wa uzazi – uvimbe wa kizazi unaotokea zaidi. Huwapata wanawake wengi, hasa wenye asili ya Kiafrika. Wengi hawana dalili; wengine hupata hedhi nyingi, upungufu wa damu, maumivu, tumbo kuwa kubwa na shida ya kupata mimba. Hutibiwa kwa dawa au upasuaji.

Atherosclerosis ni hali ambapo mafuta, lehemu na chembe nyingine hujikusanya kwenye kuta za mishipa ya ateri, kuifanya kuwa migumu na myembamba. Huendelea kimya kwa miaka mingi, kisha huleta mshtuko wa moyo, kiharusi na maumivu ya miguu. Hudhibitiwa kwa kubadili mtindo wa maisha na dawa za lehemu na shinikizo la damu.

Saratani (cancer) ni kundi la magonjwa ambapo seli za mwili hukua bila kudhibitiwa na kuweza kusambaa sehemu nyingine. Tanzania, saratani zinazotokea zaidi ni za shingo ya kizazi, tezi dume, matiti, umio, Kaposi na ini. Theluthi moja ya saratani zinazuilika, na nyingi hutibika zikigunduliwa mapema – jua dalili za hatari na pima.

Mimba zabibu (molar pregnancy) ni mimba isiyo ya kawaida ambapo tishu za kondo la nyuma hukua kama vifuko vidogo vya maji vinavyofanana na zabibu badala ya mtoto. Huleta damu ukeni, tumbo kuwa kubwa kuliko umri wa mimba na kutapika sana. Hutibiwa kwa kusafisha mfuko wa uzazi na kufuatilia homoni ya hCG kwa miezi kadhaa.