Kuwashwa mwili

Maelezo ya jumla

Kuwasha (itching) ni hisia inayokufanya utake kujikuna. Inaweza kuwa sehemu moja – soma Kuwashwa mikono na Kuwashwa ngozi ya kichwa – au mwili mzima.

Kujikuna huongeza kuwasha na kunaweza kuleta vidonda, maambukizi na ngozi nene (licheni sugu).

Aina na jinsi inavyojitokeza

Na vipele vinavyowasha zaidi usiku, wengine nyumbani pia – skabizi.
Vipele vinavyovimba na kuhama ndani ya saa – mzio (urticaria); soma Dalili za mzio.
Ngozi kavu na magamba, miguuni zaidi – ukavu.
Mabaka makavu kwenye mikunjo – ukurutu.
Bila vipele, mwili mzima, wiki hadi miezi – ini, figo, tezi, damu, VVU, saratani ya damu, ujauzito.
Kwa mwenye VVU – soma Muwasho wa ngozi kwa mwenye VVU.

Visababishi

Ngozi kavu.
Skabizi, chawa, kunguni, kuumwa na mbu.
Mzio – vyakula, dawa, sabuni.
Ukurutu, demataitisi ya mguso, psoriasis.
Fangasi – mashilingi.
Ini na homa ya ini – nyongo kukwama.
Figo kushindwa.
Tezi ya shingo – soma Goita.
Upungufu wa madini chuma.
VVU.
Kisukari.
Dawa – za maumivu kali (opioids), za malaria (chloroquine), antibiotiki.
Ujauzito – nyongo kukwama kwenye ini.
Lymphoma na saratani ya damu – mara chache.
Msongo na wasiwasi.

Dalili zinazoambatana

Vipele, wekundu.
Ngozi kavu au kubanduka – soma Kubanduka kwa ngozi.
Macho njano, mkojo mweusi – ini.
Uchovu, weupe – upungufu wa damu.
Homa, jasho usiku, kupungua uzito – damu au VVU.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na:

Uso, midomo au ulimi kuvimba, kupumua kwa shida – mzio mkali.
Vipele vilivyoenea na malengelenge, ngozi kubanduka, vidonda mdomoni – baada ya dawa.
Macho njano na kuchanganyikiwa.
Mjamzito mwenye kuwasha viganja na nyayo bila vipele.

Vipimo

Uchunguzi wa ngozi – kati ya vidole, kiuno, sehemu za siri (skabizi).
Kipimo kamili cha damu, ferritin.
Vipimo vya ini na figo.
Tezi ya shingo.
Sukari.
VVU.
Ujauzitoni – vipimo vya ini na asidi ya nyongo.

Matibabu na huduma ya nyumbani

Vilainishi kila siku; maji ya uvuguvugu, sabuni laini.
Antihistamines kwa ushauri – hasa kwa mzio; zinazoleta usingizi zinaweza kutumika usiku.
Skabizi – dawa ya kupaka mwili mzima, familia nzima siku moja; fua nguo na mashuka kwa maji ya moto.
Kutibu chanzo – ini, figo, tezi, madini chuma, VVU.
Nyumbani – kata kucha fupi; kitambaa baridi; nguo za pamba; usijikune.

Kinga

Paka kilainishi.
Lala ndani ya chandarua.
Usishirikiane nguo na mashuka na mwenye skabizi.
Epuka sabuni na manukato yanayokuwasha.

Lini umwone daktari

Kuwasha kunakodumu zaidi ya wiki 2.
Kuwasha kunakokuzuia kulala.
Kuwasha bila vipele kwa mwili mzima.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

1. Mwili mzima unawasha hasa usiku na watoto pia wanawasha, ni nini?

Mara nyingi ni skabizi. Familia nzima itibiwe siku moja na nguo zifuliwe kwa maji ya moto.

2. Mwili unawasha bila vipele kwa miezi, ni nini?

Inaweza kuwa ngozi kavu, au ugonjwa wa ini, figo, tezi, damu au VVU. Fanya vipimo vya damu.

3. Nimekula dagaa na mwili mzima unawasha na kuvimba, nifanyeje?

Huu ni mzio. Antihistamine husaidia; kama uso unavimba au unapumua kwa shida, nenda hospitali mara moja.

4. Mimi ni mjamzito na viganja na nyayo vinawasha usiku, ni hatari?

Inaweza kuwa nyongo kukwama kwenye ini wakati wa ujauzito. Mwambie mtoa huduma kliniki mapema.

5. Mwili unawasha baada ya kumeza dawa ya malaria, ni kawaida?

Baadhi ya dawa za malaria (kama chloroquine) huleta kuwasha. Mwambie mtoa huduma; kama kuna vipele vingi au uvimbe, nenda hospitali.

6. Kuwasha mwili ni dalili ya UKIMWI?

Inaweza kuwa, lakini kuna visababishi vingi. Njia pekee ya kujua ni kupima VVU.

7. Mwili unawasha na macho ni njano, ni nini?

Inaweza kuwa tatizo la ini. Onana na daktari mapema.

8. Nikioga maji ya moto mwili unawasha zaidi, kwa nini?

Maji ya moto hukausha ngozi. Tumia maji ya uvuguvugu na paka kilainishi.

9. Je, msongo unaweza kuleta kuwasha?

Ndiyo, msongo unaweza kuongeza kuwasha. Lakini chunguza magonjwa mengine kwanza.

10. Nijikune ili kupunguza kuwasha?

Kujikuna huongeza kuwasha na kuharibu ngozi. Tumia kitambaa baridi na kilainishi.

ULY CLINIC inakushauri siku zote uwasiliane na daktari wako kwa ushauri na tiba zaidi kabla ya kuchukua hatua yoyote ile ya kiafya baada ya kusoma makala hii.

Wasiliana na daktari wa ulyclinic kwa ushauri zaidi na tiba kwa kutumia namba za simu au kubonyeza link ya Pata Tiba chini ya tovuti hii

Imeandikwa:

30 Oktoba 2026, 13:59:39

Soma dalili zingine Zaidi kwa kubonyeza herufi ya mwanzo hapa chini

[A] [B] [C] [D] [E] [F] [G] [H] [I] [J] [K] [L] [M] [N] [O] [P] [Q] [R] [S] [T] [U] [V] [W] [X] [Y] [Z] [Z] [#]

Rejea za mada hii:

Ministry of Health, United Republic of Tanzania. Standard Treatment Guidelines and National Essential Medicines List (STG/NEMLIT), 7th edition. Dodoma: Ministry of Health; 2026.
Merck Manual Consumer Version. Rectal bleeding; Itching; Rashes; Vaginal itching and discharge. Merck & Co.; 2024.
Itch (pruritus) in adults. NICE Clinical Knowledge Summaries; 2023.