Maumivu makali chini ya kitovu baada ya kutoa mimba kwa dawa

Maumivu kama ya hedhi kali siku 1 hadi 2 baada ya dawa ni kawaida, kisha hupungua. Maumivu makali yanayoanza au kuongezeka siku kadhaa baadaye, hasa damu ikiwa imepungua, yanahitaji uchunguzi siku hiyo hiyo. Visababishi vikuu ni mabaki ya mimba, damu kujaa ndani ya mfuko wa uzazi bila kutoka (haematometra), maambukizi ya mfuko wa uzazi, ambayo huweza kuanza bila homa, na mimba iliyotunga nje ya mfuko wa uzazi, ambayo haitoki kwa dawa na huweza kupasuka. Antibiotiki ulizopewa hazitibu mabaki wala mimba iliyotunga nje.

Makala hii haitoi maelekezo ya kutumia dawa za kutoa mimba. Inakusaidia kutambua maumivu ya hatari, na kupata huduma mapema ili kulinda maisha na uzazi wako.

Swali la msomaji

"Nina miaka 28. Nilikuwa na mimba ya mwezi mmoja na wiki. Jumapili nilitumia dawa za kutoa mimba, damu pamoja na mabonge yalitoka. Nilipata pia antibiotiki. Hata hivyo, kuanzia jana usiku, tumbo linaniuma sana chini ya kitovu, maumivu ni makali lakini damu haitoki sana. Sina homa wala harufu mbaya ukeni. Nifanyeje?"

Maelezo haya yanahitaji uchunguzi leo, ingawa huna homa. Nenda kituo cha afya kwa ajili ya uchunguzi wa tumbo na ultrasound, kwa sababu mabaki ya mimba, damu iliyojaa ndani ya mfuko wa uzazi, na mimba iliyotunga nje vinaweza kuleta picha hii.

Yanayotarajiwa baada ya dawa

• Kutokwa damu kwa siku chache hadi wiki kadhaa, huku damu ikipungua taratibu.

• Kuona mabonge ya damu na tishu, hasa wakati mimba inatoka.

• Maumivu kama ya hedhi kali kwa muda mfupi, ambayo hupungua baada ya mimba kutoka.

Mabadiliko kutoka kwenye picha hii, kama maumivu kuongezeka badala ya kupungua, yanahitaji uangalizi wa kitabibu. Soma Maumivu ya tumbo baada ya kutoa mimba.

Visababishi vikuu vya maumivu makali

1. Mabaki ya mimba

Sehemu ya mimba inaweza kubaki ndani ya mfuko wa uzazi. Mwongozo wa matibabu wa Tanzania unaeleza hali hii kuwa huleta maumivu makali ya kubana chini ya tumbo, pamoja na damu. Soma Dalili za utoaji mimba usio kamili baada ya kutumia Misoprostol.

2. Damu kujaa ndani ya mfuko wa uzazi

Shingo ya kizazi ikifunga mapema, damu hubaki ndani, kwa hiyo damu inayotoka nje hupungua, lakini maumivu huongezeka. Hali hii huitwa haematometra, na hutibiwa kituoni kwa kutoa damu hiyo.

3. Mfuko wa uzazi kubana

Baada ya mimba kutoka, misuli ya mfuko wa uzazi hubana ili irudi kwenye hali yake. Hii huleta maumivu ya kawaida ya muda mfupi. Yakiwa makali sana, usichukulie kuwa ni hali hii pekee.

4. Maambukizi ya mfuko wa uzazi

Maambukizi yanaweza kuanza taratibu, bila homa wala harufu mbaya mwanzoni. Yasipotibiwa yanaenea haraka, na yanaweza kuleta sumu kwenye damu na kuziba mirija ya uzazi.

5. Mimba iliyotunga nje ya mfuko wa uzazi

Mimba hii haitoki kwa dawa, na inaweza kuendelea kukua hadi mrija upasuke. Hii ni dharura. Soma Mimba kutunga nje ya kizazi.

Jedwali 1: Dalili zako zinaweza kumaanisha nini?

Jedwali 2: Visababishi vingine

Mwanamke yeyote mwenye maumivu makali baada ya mimba kutoka achukuliwe kwa uzito, hadi visababishi hivi vichunguzwe. Kutafuta huduma mapema huokoa maisha na uzazi wa baadaye.

Hatua za kuchukua sasa

• Nenda kituo cha afya leo, ukiwa na mtu wa kukusindikiza ikiwezekana, badala ya kusubiri maumivu yapungue yenyewe.

• Mweleze mtoa huduma ukweli kuhusu dawa ulizotumia na tarehe, ili apate chanzo haraka.

• Endelea na antibiotiki kama ulivyoelekezwa, na usizikatishe unapojisikia vizuri.

• Usiongeze dawa za kutoa mimba, dawa za kienyeji au dawa za kusafisha mfuko wa uzazi bila uchunguzi.

• Usijamiiane wala kuingiza kitu ukeni, hadi mtoa huduma athibitishe uko salama.

• Andika kiasi cha damu na pedi unazotumia, ili uweze kumweleza mtoa huduma.

Vipimo na matibabu kituoni

• Uchunguzi wa tumbo na nyonga: huonyesha sehemu inayouma, na kama shingo ya kizazi iko wazi.

• Ultrasound: huonyesha mabaki, damu ndani, mimba nje ya mfuko wa uzazi au uvimbe wa ovari.

• Vipimo vya damu na mkojo: huangalia upungufu wa damu, maambukizi na homoni ya HCG.

• Kusafishwa kwa MVA au dawa: mabaki huondolewa na mtoa huduma, kulingana na umri wa mimba na hali yako.

• Antibiotiki sahihi: hutolewa ikiwa kuna maambukizi, kwa njia ya vidonge au sindano.

• Upasuaji wa dharura: unahitajika mimba nje ya mfuko wa uzazi ikipasuka.

Mtoa huduma pia anaweza kukupa madini ya chuma ikiwa una upungufu wa damu, na kukushauri kuhusu uzazi wa mpango baada ya kutoa mimba.

Dalili za hatari: nenda hospitali mara moja

• Maumivu ya tumbo yanayoendelea au kuongezeka, hasa yasiyopungua kwa dawa za maumivu.

• Damu nyingi, inayolowesha pedi 2 kwa saa, kwa saa 2 mfululizo.

• Homa ya 38°C au zaidi, au baridi kali.

• Uchafu ukeni wenye harufu mbaya.

• Kizunguzungu, kuzimia au moyo kwenda mbio.

• Maumivu upande mmoja wa tumbo, au maumivu ya bega.

Orodha nyingine iko kwenye Dalili mbaya kwa mama aliyepoteza ujauzito.

Madhara ya kuchelewa

• Maambukizi makubwa ya mfuko wa uzazi na damu.

• Ugumba, kama mirija ya uzazi itaziba baada ya maambukizi.

• Kupoteza damu nyingi, na upungufu wa damu.

• Mimba nje ya mfuko wa uzazi kupasuka, ambayo inaweza kuhatarisha maisha.

Kama una mimba isiyotarajiwa, au unahitaji msaada wa kihisia baada ya mimba kutoka, zungumza na mtoa huduma. Afya na usalama wako ndio kipaumbele. Soma Madhara ya muda mrefu ya kutoa mimba kwa dawa.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara