Plaki

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Plaki ni eneo pana lililoinuka la ngozi. Mtoa huduma wa ngozi huangalia rangi, magamba na mahali ili kujua chanzo. Plaki za zambarau zisizowasha kwa mwenye VVU zichunguzwe haraka.

Maelezo

Visababishi

• Soriasisi – plaki nyekundu zenye magamba ya fedha kwenye viwiko, magoti, kichwa.

• Ukurutu sugu na licheni sugu – ngozi nene inayowasha kutokana na kujikuna; soma Licheni sugu ya ngozi na Ukurutu.

• Fangasi – duara lenye ukingo mwekundu; soma Mapunye.

• Lupus ya ngozi – plaki za mviringo usoni na masikioni zinazoacha makovu.

• Saratani ya Kaposi – plaki za zambarau-kahawia, mara nyingi kwa wenye VVU; soma Saratani ya Kaposi.

• Ukoma – plaki zisizo na hisia.

Vipimo

• Uchunguzi wa mtoa huduma wa ngozi.

• Kukwangua ngozi kupima fangasi.

• Kipande kidogo cha ngozi (biopsy) kwa plaki zisizoeleweka.

• VVU na vipimo vya damu kulingana na hali.

Nini cha kufanya

• Usijikune; paka mafuta ya kulainisha ngozi kila siku.

• Usitumie krimu za steroid au za kujichubua bila uchunguzi – zinaficha fangasi.

• Epuka sabuni kali.

• Kinga ya jua kwa plaki zinazozidi jua likiwaka.

• Soriasisi na ukurutu ni sugu – hudhibitiwa kwa dawa za kupaka na ufuatiliaji.

Dalili za hatari

• Plaki nyingi zinazoenea haraka pamoja na homa au ngozi kubanduka – hospitali.

Lini umwone daktari

• Plaki isiyopona baada ya wiki 4.

• Plaki ya zambarau au inayotoka damu.

• Plaki isiyo na hisia (haisikii mguso).

• Plaki pamoja na maumivu ya jointi.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara