Kuwashwa ngozi ya kichwa

Kuwashwa ngozi ya kichwa mara nyingi hutokana na mba (seborrhoeic dermatitis), ngozi kavu, mzio wa dawa za nywele (relaxer, rangi, mafuta), kutoosha nywele vizuri, mapunye (fangasi wa kichwa), chawa na psoriasis. Kusuka kwa kubana sana na kuvaa wigi au weave muda mrefu pia huchangia. Kuwasha pamoja na nywele kunyonyoka kwa mabaka, usaha au uvimbe kichwani kunahitaji mtoa huduma.

Ngozi ya kichwa ina tezi nyingi za mafuta na vinyweleo. Mafuta, jasho, mabaki ya dawa za nywele na fangasi wanaoishi kwenye ngozi wanaweza kuleta kuwasha.

Kujikuna kwa kucha au vitana vikali kunaweza kujeruhi ngozi na kuleta maambukizi.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Magamba meupe au njano yenye mafuta, wekundu kidogo – mba (seborrhoeic dermatitis).

• Magamba makavu madogo meupe – ngozi kavu.

• Kuwasha na kuwaka moto baada ya relaxer au rangi – muwasho au mzio wa kemikali.

• Mabaka ya nywele kukatika, magamba, wakati mwingine uvimbe wenye usaha (kerion) – mapunye, hasa kwa watoto.

• Kuwasha nyuma ya masikio na shingoni, mayai meupe yaliyoshikamana na nywele – chawa.

• Mabaka mazito yenye magamba ya fedha, yanapita mstari wa nywele – psoriasis.

• Vipele vidogo vyenye usaha kwenye vinyweleo – folikulaitisi.

Visababishi

• Mba.

• Ngozi kavu.

• Kutoosha nywele kwa muda mrefu – hasa chini ya wigi, weave, rasta.

• Kemikali – relaxer, rangi, mafuta, gel.

• Mapunye.

• Chawa.

• Psoriasis na ukurutu.

• Folikulaitisi.

• Kusuka kwa kubana sana.

• Msongo wa mawazo – huzidisha mba na psoriasis.

• Mara chache: VVU – mba kali; soma Muwasho wa ngozi kwa mwenye VVU.

Dalili zinazoambatana

• Mba na magamba.

• Nywele kunyonyoka.

• Vipele au vidonda kichwani.

• Mitoki nyuma ya shingo – maambukizi.

• Mba kwenye nyusi na pembeni ya pua – seborrhoeic dermatitis.

Dalili za hatari

Onana na mtoa huduma mapema ukiwa na:

• Nywele kunyonyoka kwa mabaka.

• Uvimbe laini wenye usaha kichwani – kerion; usiupasue.

• Vidonda, kuvuja damu, kuwaka moto baada ya kemikali.

• Homa na mitoki kuvimba.

• Kuwasha kusikopona kwa shampoo za kawaida kwa wiki 4.

Vipimo

• Uchunguzi wa ngozi ya kichwa na nywele.

• Kukwangua magamba au kuchukua nywele kupima fangasi.

• Kuangalia chawa na mayai yake kwa kitana chenye meno membamba.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Mba – shampoo za kuzuia mba (zenye ketoconazole, selenium sulfide au zinc pyrithione) mara 2 kwa wiki; acha povu dakika 5 kabla ya kuosha.

• Ngozi kavu – osha kwa shampoo laini, paka mafuta mepesi kwenye ngozi.

• Kemikali – acha dawa iliyoleta tatizo; osha kwa maji mengi.

• Mapunye – dawa za fangasi za kumeza kwa wiki kadhaa (cream peke yake haitoshi) pamoja na shampoo ya fangasi.

• Chawa – losheni au shampoo ya chawa, kurudia baada ya siku 7 hadi 10; kuchana kwa kitana chembamba; kila mtu nyumbani achunguzwe.

• Psoriasis – shampoo za coal tar au salicylic acid, steroid ya kichwa kwa ushauri.

Kinga

• Osha nywele angalau mara 1 kwa wiki, hata ukiwa na rasta, weave au wigi.

• Usisuke kwa kubana sana; pumzisha nywele kati ya misuko.

• Usishirikiane vitana, kofia na taulo.

• Tumia relaxer na rangi kwa maelekezo, na pima kwanza kwenye eneo dogo.

• Safisha vitana mara kwa mara.

Lini umwone daktari

• Kuwasha kunakodumu zaidi ya wiki 4.

• Nywele kunyonyoka.

• Mtoto mwenye magamba na nywele kukatika.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara