Macho kutoa usaha

Maelezo ya jumla

Usaha wa macho ni mchanganyiko wa chembe nyeupe za damu, bakteria na ute. Tofauti na majimaji ya uwazi ya mzio au virusi, usaha ni mzito, wa njano au kijani, na hukauka kuwa ukoko unaonata kope, hasa asubuhi.

Kwa jicho jekundu kwa ujumla soma Macho mekundu.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Jicho moja kisha jingine, usaha, kope kunata asubuhi, bila maumivu makubwa – conjunctivitis ya bakteria.

• Usaha mwingi sana unaorudi haraka baada ya kufutwa, kope kuvimba – kisonono cha macho; dharura.

• Mtoto mchanga, siku 2 hadi 14 baada ya kuzaliwa – kisonono au klamidia kutoka kwa mama.

• Machozi na usaha kona ya ndani ya jicho, upande mmoja, kwa muda mrefu – mfereji wa machozi kuziba; uvimbe kwenye kona ya pua ni jipu la mfuko wa machozi.

• Kope kuvimba, wekundu, ukoko kwenye nywele za kope – blepharitis.

Visababishi

• Conjunctivitis ya bakteria – chanzo kikuu.

• Kisonono na klamidia – kwa watu wazima na watoto wachanga.

• Mfereji wa machozi kuziba na jipu la mfuko wa machozi.

• Uvimbe wa kope (blepharitis).

• Kidonda cha konea – hasa wanaovaa lenzi.

• Trakoma – maeneo yenye uhaba wa maji na usafi; huleta makovu ya kope.

• Kitu kigeni kilichokaa jichoni.

Dalili zinazoambatana

• Jicho jekundu.

• Kope kunata na kuvimba.

• Kuwasha kidogo au mchanga jichoni.

• Maumivu makali na mwanga kuumiza – kidonda cha konea.

• Kuona vibaya.

Dalili za hatari

Nenda hospitali au kwa daktari wa macho mara moja ukiwa na:

• Mtoto mchanga mwenye usaha machoni.

• Usaha mwingi sana unaorudi ndani ya dakika.

• Maumivu makali, mwanga kuumiza au kuona vibaya.

• Unavaa lenzi.

• Kope kuvimba sana, wekundu unaoenea na homa.

• Uvimbe unaouma kwenye kona ya ndani ya jicho karibu na pua.

Vipimo

• Uchunguzi wa macho na kupima uwezo wa kuona.

• Rangi ya fluorescein – vidonda vya konea.

• Kipimo cha usaha – kwa watoto wachanga, usaha mwingi au usiopona.

• Vipimo vya magonjwa ya zinaa kwa wazazi wa mtoto mchanga mwenye usaha.

Matibabu na huduma ya nyumbani

Kwa mujibu wa STG 2026:

• Conjunctivitis ya bakteria – matone au mafuta ya antibiotiki ya macho kwa siku 5 hadi 7.

• Kisonono au klamidia – antibiotiki za sindano au kumeza, pamoja na kuosha macho mara kwa mara; wazazi au mwenzi pia watibiwe.

• Mfereji wa machozi kuziba – kukanda kona ya ndani ya jicho; antibiotiki kwa jipu; upasuaji mdogo kwa wachache.

• Blepharitis – kusafisha kope kila siku kwa maji ya uvuguvugu.

Nyumbani

• Safisha usaha kwa pamba au kitambaa safi na maji safi yaliyochemshwa yakapoa, kutoka kona ya ndani kwenda nje; tumia pamba mpya kwa kila jicho.

• Nawa mikono kabla na baada.

• Usichangie taulo, mito au vipodozi.

• Usivae lenzi hadi upone.

Kinga

• Nawa mikono na uso kila siku.

• Wajawazito wapime na kutibu magonjwa ya zinaa.

• Watoto wachanga wapakwe mafuta ya macho ya kinga mara baada ya kuzaliwa.

• Safisha lenzi vizuri.

Lini umwone daktari

• Usaha usiopona baada ya siku 5 hadi 7 za matone.

• Usaha unaorudi mara kwa mara upande mmoja.

• Kope kuvimba kwa muda mrefu.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara