Dalili na viashiria vya magonjwa mbalimbali

Vipele mgongoni mara nyingi ni chunusi za mgongo, folikulaitisi (vinyweleo kuvimba), vipele vya jasho na fangasi wa ngozi (pityriasis versicolor, folikulaitisi ya fangasi), hasa kwa watu wanaotoka jasho jingi na kuvaa nguo zinazobana. Mzio, ukurutu, mkanda wa jeshi na kwa wenye VVU, folikulaitisi ya eosinofili pia husababisha. Vipele vinavyouma sana, vyenye usaha mwingi, vilivyoenea na homa, au visivyopona, vinahitaji mtoa huduma.

Vipele vya muda mrefu makalioni mara nyingi hutokana na folikulaitisi (vinyweleo kuvimba kwa msuguano na jasho), keratosisi pilarisi, majipu yanayorudi (furunkulosisi), fangasi, ukurutu na hidradenaitisi supurativa (vipele virefu vyenye usaha vinavyorudi kwenye makalio, kinena na kwapa na kuacha makovu). Kukaa muda mrefu, nguo zinazobana, jasho na uzito mkubwa huchangia. Vipele vinavyorudi kwa miaka, vyenye usaha na makovu vinahitaji mtoa huduma.

Jipu ni kifuko cha usaha chini ya ngozi au ndani ya mwili, kinachotokana na maambukizi ya bakteria (mara nyingi Staphylococcus). Jipu la ngozi huanza kama uvimbe mwekundu, wenye joto na unaouma, kisha hulainika na kuwa na kichwa cha usaha. Jipu dogo linaweza kupona kwa kitambaa cha maji ya uvuguvugu; jipu kubwa (zaidi ya sentimita 1 hadi 2) hupona vizuri zaidi likipasuliwa na mtoa huduma. Kisukari, VVU na majipu yanayorudi yanahitaji uchunguzi.

Kidonda kutoa usaha ni ishara ya maambukizi ya bakteria. Dalili nyingine ni wekundu unaoenea, uvimbe, joto, maumivu yanayoongezeka, harufu mbaya na homa. Mara nyingi hutokea kwa vidonda vichafu, kitu kigeni kilichobaki ndani, tishu zilizokufa, kisukari, mzunguko hafifu wa damu, kinga dhaifu na baada ya upasuaji. Kidonda kinachotoa usaha kinahitaji kusafishwa na mtoa huduma; kidonda kisichopona kwa zaidi ya wiki 4 kinahitaji kutafutiwa chanzo.

Sikio kutoa usaha mara nyingi ni maambukizi ya sikio la kati yaliyotoboa ngoma ya sikio (hasa kwa watoto, baada ya mafua), au maambukizi ya mfereji wa nje (sikio la mwogeleaji). Usaha unaodumu zaidi ya wiki 2 (sikio la kati sugu – CSOM) unaweza kupunguza usikivu. Usaha wenye harufu mbaya sana wa muda mrefu unaweza kuwa cholesteatoma. Maumivu na uvimbe nyuma ya sikio, homa kali, kichwa kuuma, shingo kukakamaa au uso kupinda ni dharura.