Kipimo cha mimba cha mkojo hupima homoni ya hCG, inayotengenezwa na kondo la nyuma baada ya yai lililorutubishwa kujipandikiza kwenye kizazi. Kinaaminika zaidi kuanzia siku ya kwanza ya hedhi kuchelewa, yaani karibu siku 14 baada ya yai kutoka. Vipimo vyenye unyeti mkubwa huweza kuonyesha mimba siku chache mapema, lakini kipimo hasi kabla ya hedhi kuchelewa hakiaminiki; rudia baada ya siku 3 hadi 7, au siku 21 baada ya tendo la mwisho bila kinga kama mzunguko wako hauna mpangilio.

Mistari miwili, hata kama wa pili umefifia, maana yake kipimo ni chanya. Mstari mmoja wa C pekee ni hasi, na kipimo kisicho na mstari wa C ni batili na kirudiwe. Kipimo huweza kubaki chanya hadi wiki 4 au zaidi baada ya mimba kutoka au kujifungua. Kipimo chanya pamoja na maumivu makali ya upande mmoja wa tumbo, kizunguzungu au kutokwa damu ni dharura ya kuchunguza mimba iliyotunga nje ya kizazi.

Kipimo hiki ndicho kipimo cha kwanza cha ujauzito kwa wanawake wengi. Ni rahisi, cha bei nafuu, kinapatikana kwenye maduka ya dawa na vituo vyote vya afya, na kikitumika kwa wakati sahihi na kwa usahihi, kinaaminika kwa zaidi ya asilimia 97. Makosa mengi ya majibu hutokana na kupima mapema mno au kusoma majibu vibaya, si kipimo chenyewe.

Makala hii ni mwongozo kamili wa kipimo cha mimba. Kwa maswali maalumu soma pia Je, mimba huonekana kwenye kipimo cha mimba kuanzia siku ngapi? na Kipimo cha mimba ya wiki moja.

Kipimo hiki ni nini?

Homoni ya hCG (human chorionic gonadotropin) huanza kutengenezwa na chembe za kondo pale yai lililorutubishwa linapojipandikiza kwenye ukuta wa kizazi, kwa kawaida siku 6 hadi 12 baada ya yai kutoka, na mara nyingi karibu siku ya 9. Kiwango chake huongezeka karibu mara mbili kila siku 2 katika wiki za mwanzo, hufikia kilele karibu wiki ya 8 hadi 11 ya ujauzito, kisha hushuka kidogo.

Homoni hii hutoka kwenye mkojo, na kipimo cha mkojo kina kemikali zinazobadilika rangi zikigusana nayo. Aina za vipimo ni:

• Kipande cha kuchovya (strip): huchovywa kwenye mkojo uliokusanywa; ndicho cha bei nafuu zaidi.

• Kaseti: matone machache ya mkojo huwekwa kwenye kidirisha kwa kidondoshi; hutumika sana vituoni.

• Cha kukojolea moja kwa moja (midstream): hushikwa chini ya mkondo wa mkojo.

• Cha kidijitali: huonyesha maneno kama "mjamzito" au "si mjamzito"; mara nyingi huhitaji kiwango kikubwa kidogo cha hCG kuliko vipimo vyenye unyeti mkubwa.

• Kipimo cha damu: hufanyika maabara, na kinaweza kuonyesha mimba mapema zaidi na kupima kiasi cha hCG.

Umuhimu wa kipimo

• Kuthibitisha mimba mapema ili kuanza kliniki ya ujauzito na kuepuka vitu vinavyoweza kumdhuru mtoto.

• Kabla ya kutumia dawa fulani, kupigwa picha ya X-ray, kuwekewa kitanzi au kufanyiwa upasuaji.

• Kufuatilia baada ya mimba kutoka au kutolewa, kuhakikisha mimba imetoka yote.

• Pamoja na kipimo cha damu na ultrasound, kusaidia kugundua mimba iliyotunga nje ya kizazi na mimba zabibu.

• Kwa wanaume, kipimo cha damu cha hCG hutumika maabara kufuatilia baadhi ya uvimbe wa korodani; si kipimo cha mimba kwao.

Wakati sahihi wa kupima

Kujua siku ya yai kutoka soma Dalili za siku za hatari kwa mwanamke. Kwa maswali ya kupima siku chache baada ya tendo soma Je, kipimo cha mimba kinaweza kuonyesha majibu sahihi ndani ya siku chache baada ya kujamiana?. Unaweza pia kutumia kikokotoo cha kutafsiri majibu ya kipimo cha mimba.

Mgonjwa gani anapaswa kufanya kipimo hiki?

• Mwanamke ambaye hedhi yake imechelewa baada ya tendo la ndoa.

• Mwanamke mwenye dalili za mimba changa, kama matiti kujaa na kuuma, kichefuchefu, uchovu au kukojoa mara kwa mara. Soma Dalili za mimba changa.

• Mwanamke mwenye matone ya damu yasiyo ya kawaida, au maumivu ya tumbo la chini pamoja na hedhi kuchelewa.

• Kabla ya kuanza dawa au njia ya uzazi wa mpango, kama kuna uwezekano wa mimba.

• Wiki 3 hadi 4 baada ya mimba kutoka au kutolewa, kuhakikisha imetoka yote.

• Kila mwanamke wa umri wa kuzaa mwenye maumivu makali ya tumbo, kizunguzungu au kuzimia, hospitalini.

Aina ya sampuli na namna ya kukusanya

• Sampuli ni mkojo. Mkojo wa kwanza wa asubuhi ndio bora zaidi siku za mwanzo, kwa sababu una hCG nyingi zaidi.

• Baada ya hedhi kuchelewa kwa wiki moja au zaidi, mkojo wa wakati wowote wa siku unafaa.

• Kojolea kwenye chombo kisafi na kikavu, kisicho na sabuni wala kemikali.

• Usinywe maji mengi sana saa chache kabla ya kupima; mkojo uliochanganyika na maji mengi hupunguza kiwango cha hCG.

• Pima ndani ya saa chache. Mkojo uliokaa zaidi ya saa 24 hupoteza ufanisi.

Jinsi ya kupima hatua kwa hatua

• Angalia tarehe ya mwisho ya kutumika kwenye pakiti; kipimo kilichoisha muda wake kinaweza kutoa majibu ya uongo.

• Fungua kipimo muda mfupi kabla ya kutumia, na soma maelekezo ya mtengenezaji.

• Kipande: chovya upande wa mishale kwenye mkojo hadi alama ya mwisho iliyoandikwa, kwa sekunde zilizoelekezwa (mara nyingi sekunde 5 hadi 10), kisha laza kwenye sehemu safi na kavu.

• Kaseti: dondosha matone 3 hadi 4 ya mkojo kwenye kidirisha cha sampuli (S).

• Midstream: shika ncha ya kunyonya chini ya mkondo wa mkojo kwa sekunde zilizoelekezwa.

• Subiri muda ulioelekezwa, kwa kawaida dakika 3 hadi 5, kisha soma majibu.

• Usisome majibu baada ya muda ulioelekezwa kupita, mara nyingi dakika 10; mstari unaotokea baadaye unaweza kuwa alama ya mkojo kukauka, si mimba.

Usomaji wa majibu

C ni mstari wa kuthibitisha kwamba kipimo kinafanya kazi; lazima uonekane kila mara. T ni mstari wa homoni. Mstari wa T uliofifia mara nyingi huonyesha mimba changa sana yenye hCG kidogo, au mkojo uliochanganyika na maji. Rudia kipimo baada ya saa 48 kwa mkojo wa asubuhi; mimba inayoendelea huonyesha mstari unaozidi kukolea.

Mstari usio na rangi, kama kivuli au mstari wa kijivu uliotokea baada ya muda kupita, mara nyingi ni alama ya mkojo kukauka, si mimba. Kama una shaka, rudia kipimo au pima damu.

Majibu hasi ya uongo

Kipimo kinaweza kuonyesha hasi hata kama una mimba kwa sababu ya:

• Kupima mapema mno, kabla hCG haijafikia kiwango kinachoonekana; ndicho kisababishi kikuu.

• Mkojo uliochanganyika na maji mengi.

• Kusoma majibu mapema kabla ya muda ulioelekezwa.

• Kipimo kilichoisha muda wake au kilichohifadhiwa kwenye joto au unyevu.

• Yai kutoka kuchelewa katika mzunguko huo, hivyo mimba ni changa kuliko unavyodhani.

• Mimba iliyotunga nje ya kizazi, ambayo mara nyingi hutoa hCG kidogo.

• Mara chache sana, mimba kubwa yenye hCG nyingi kupita kiasi inayochanganya kipimo.

Kama hedhi bado haiji baada ya kipimo hasi, rudia baada ya wiki moja. Soma pia Kwa nini nakosa hedhi lakini kipimo cha ujauzito kinaonyesha negative?.

Kipimo kuonyesha chanya bila mimba inayoendelea

• Mimba changa iliyotoka mapema sana (mimba ya kemikali): kipimo kinakuwa chanya kwa siku chache, kisha hedhi inakuja.

• Baada ya mimba kutoka, kutolewa au kujifungua: hCG huchukua wiki 3 hadi 6 kuisha, kutegemea ukubwa wa mimba.

• Sindano za hCG zinazotumika kwenye matibabu ya kupata mimba, kwa siku 7 hadi 14 baada ya sindano.

• Mimba zabibu na mara chache uvimbe unaotoa hCG. Soma Mimba zabibu.

• Kusoma kipimo baada ya muda kupita na kuona alama ya mkojo kukauka.

• Mara chache, karibu na komahedhi, mwili hutoa hCG kidogo kutoka tezi ya ubongo.

Dawa nyingi, ikiwemo antibayotiki, dawa za maumivu, vidonge vya majira na vidonge vya dharura, haziathiri kipimo cha mimba. Soma P2 inaweza kuathiri majibu ya kipimo cha mimba?.

Kipimo cha damu cha hCG

Kipimo cha damu hufanyika maabara. Kina aina mbili: kinachojibu tu kama hCG ipo au haipo, na kinachopima kiasi chake. Kinaweza kuonyesha mimba karibu siku 8 hadi 11 baada ya yai kutoka, mapema kidogo kuliko kipimo cha mkojo.

Kipimo cha kiasi hutumika hasa kufuatilia: kurudiwa baada ya saa 48 kuona kama kiwango kinapanda kama inavyotarajiwa. Kiwango kisichopanda vizuri, pamoja na ultrasound isiyoonyesha mimba ndani ya kizazi, huashiria mimba isiyoendelea vizuri au mimba nje ya kizazi. Hakuna kiwango kimoja cha hCG kinachotabiri umri wa mimba kwa usahihi; ultrasound ndiyo hupima umri.

Baada ya mimba kutoka, kutoa mimba au kujifungua

Baada ya mimba kutoka, hCG hushuka taratibu. Kwa sababu hiyo kipimo cha mkojo hupimwa wiki 3 hadi 4 baadaye, si mapema. Kipimo kikiwa bado chanya baada ya wiki 4, au kikiwa chanya pamoja na damu inayoendelea, maumivu au dalili za mimba kuendelea, mwone mtoa huduma ili kuchunguza mabaki ya mimba, mimba inayoendelea au mimba nje ya kizazi.

Soma kwa undani Kipimo cha mimba kwa mkojo baada ya kutoa mimba na tumia kikokotoo cha kipimo baada ya mimba kutoka. Kwa dalili za mimba kuharibika soma Dalili za mimba kuharibika.

Majibu yakiwa chanya: hatua zinazofuata

• Anza kliniki ya ujauzito mapema, kabla ya wiki 12. Huduma za kliniki ya mama na mtoto kwenye vituo vya serikali hazilipiwi.

• Anza au endelea na vidonge vya folic acid na madini chuma kama ulivyoelekezwa. Soma Je, folic acid ni muhimu kabla na wakati wa ujauzito?.

• Usitumie dawa yoyote, pombe au sigara bila ushauri wa mtoa huduma.

• Ultrasound ya mapema huthibitisha mimba iko ndani ya kizazi na hupima umri wake.

• Nenda hospitali haraka ukipata maumivu makali ya upande mmoja wa tumbo, maumivu ya bega, kizunguzungu, kuzimia au kutokwa damu nyingi. Hizi ni dalili za mimba iliyotunga nje ya kizazi, hali ya dharura.

Majibu yakiwa hasi lakini hedhi haiji

• Rudia kipimo baada ya siku 7 kwa mkojo wa asubuhi.

• Kama bado hasi na hedhi haiji kwa zaidi ya wiki 2 hadi 3, mwone mtoa huduma; anaweza kupima damu na kufanya ultrasound.

• Visababishi vingine vya hedhi kuchelewa ni msongo, mabadiliko ya uzito, kunyonyesha, njia za uzazi wa mpango zenye homoni, matatizo ya tezi ya thairoidi na ovari zenye vifukomaji vingi.

Muda wa majibu, gharama na mahali pa kupima

• Majibu ya kipimo cha mkojo hupatikana ndani ya dakika 3 hadi 5; kipimo cha damu kwa saa chache, kutegemea maabara.

• Vipimo vya mkojo vinauzwa kwenye maduka ya dawa kwa bei nafuu, na vinapatikana vituo vyote vya afya.

• Kipimo kinaweza kufanyika nyumbani au maabara; majibu ni sawa kikitumika kwa usahihi.

• Hifadhi vipimo mahali pakavu, pasipo jua kali wala joto, na usifungue mpaka wakati wa kutumia.

Kama una swali kuhusu majibu yako, au umepata majibu chanya na hujui hatua inayofuata, wasiliana na mtoa huduma au mtaalamu wa maabara. Kama una mimba, mshirikishe mwenzi wako na hudhuria kliniki mapema.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara