Wasi wasi na mfadhaiko

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Zungumza na mtu unayemwamini, lala na fanya mazoezi kwa ratiba. Dalili zikidumu wiki 2 au zinaathiri kazi na familia – mwone mtoa huduma. Soma Wakati gani huzuni inahitaji msaada wa kitaalamu?.

Maelezo

Dalili za wasiwasi

• Hofu au mawazo mengi yasiyokoma.

• Moyo kwenda kasi, kupumua haraka, jasho, kutetemeka.

• Kushindwa kutulia, kukosa usingizi, misuli kukaza.

• Soma Ugonjwa wa wasiwasi wa jumla.

Dalili za mfadhaiko (sonona)

• Huzuni au kukosa furaha kwa wiki 2 au zaidi.

• Kupoteza hamu ya mambo uliyopenda.

• Uchovu, usingizi mwingi au kidogo, kula sana au kidogo.

• Kujiona huna thamani, kushindwa kuamua.

• Soma Dalili za msongo wa mawazo.

Vichochezi

• Matatizo ya kifamilia, mahusiano, fedha au kazi.

• Kufiwa, ukatili au tukio la kutisha – soma PTSD.

• Magonjwa ya muda mrefu, pombe na dawa za kulevya.

• Baada ya kujifungua.

Nini cha kufanya

• Zungumza na mtu unayemwamini.

• Lala na amka saa zilezile; fanya mazoezi dakika 30 siku nyingi.

• Punguza pombe na kahawa.

• Pumua taratibu – vuta pumzi sekunde 4, toa sekunde 6.

• Usijitibu kwa vidonge vya usingizi bila ushauri.

Dalili za hatari

Pata msaada leo ukiwa na:

• Mawazo ya kujiumiza au kujiua – soma Nataka kujiua, unanishauri nini?.

• Kusikia sauti au kuona vitu wengine wasivyoona.

• Kushindwa kula, kunywa au kujitunza.

Lini umwone daktari

• Dalili zaidi ya wiki 2.

• Zinaathiri kazi, masomo au familia.

• Unatumia pombe au dawa ili kustahimili.

• Wasiwasi wa ghafla wenye maumivu ya kifua – pima moyo pia.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara