Maumivu ya tumbo wakati wa ovulesheni (mittelschmerz)

Maumivu ya ovulesheni (mittelschmerz) ni maumivu ya tumbo la chini upande mmoja yanayotokea katikati ya mzunguko wa hedhi, yai linapotoka kwenye ovari. Hudumu dakika chache hadi siku 2 na si hatari. Maumivu makali, homa, damu nyingi au maumivu nje ya katikati ya mzunguko yanahitaji uchunguzi.

Kila mwezi, ovari moja hutoa yai – tukio linaloitwa ovulesheni. Wanawake wengi (takribani 1 kati ya 5) huhisi maumivu wakati huo. Kitiba huitwa mittelschmerz, neno la Kijerumani lenye maana ya "maumivu ya katikati" – kwa sababu hutokea katikati ya mzunguko.

Kwa mzunguko wa siku 28, ovulesheni hutokea takribani siku ya 14 tangu siku ya kwanza ya hedhi – yaani takribani siku 14 kabla ya hedhi inayofuata. Kwa mzunguko mrefu au mfupi zaidi, hesabu siku 14 kurudi nyuma kutoka hedhi inayotarajiwa.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Upande mmoja wa tumbo la chini – kulia au kushoto, kutegemea ovari inayotoa yai mwezi huo; upande unaweza kubadilika kila mwezi.

• Maumivu madogo ya kuvuta au kubana, au kichomi kikali cha ghafla.

• Muda – dakika chache hadi saa 48.

• Hujirudia kila mwezi wakati uleule wa mzunguko.

Visababishi

Sababu kamili haijulikani, lakini huaminika kuwa:

• Kifuko cha yai (folikoli) hukua na kunyoosha ganda la ovari kabla ya kupasuka.

• Kifuko kinapopasuka, damu na majimaji kidogo hutoka na kuwasha utando wa ndani ya tumbo.

• Mirija ya uzazi hujikaza kunasa yai.

Ni ishara ya kawaida kwamba ovari zinafanya kazi – si ugonjwa.

Dalili zinazoambatana

• Ute ukeni kuongezeka, kuwa wazi na kuteleza kama ute wa yai bichi.

• Matone madogo ya damu ukeni kwa siku 1 hadi 2.

• Matiti kuuma kidogo.

• Hamu ya tendo la ndoa kuongezeka.

• Tumbo kujaa kidogo.

Dalili za hatari

Maumivu ya ovulesheni si hatari, lakini nenda hospitali ukiwa na maumivu ya upande mmoja pamoja na:

• Maumivu makali yanayozidi au kudumu zaidi ya siku 2.

• Homa, kutapika au kuzimia.

• Damu nyingi ukeni.

• Hedhi imechelewa – pima mimba; mimba nje ya kizazi huleta maumivu ya upande mmoja.

• Maumivu ya chini kulia yanayozidi ukitembea – kidole tumbo.

• Maumivu wakati wa kukojoa au uchafu wenye harufu ukeni – UTI au PID.

Vipimo

Mara nyingi hakuna kipimo kinachohitajika – historia ya maumivu yanayokuja katikati ya mzunguko kila mwezi inatosha. Kuandika tarehe za maumivu na hedhi kwa miezi 2 hadi 3 husaidia sana.

Kama maumivu ni makali au si ya kawaida, daktari anaweza kuagiza kipimo cha mimba, kipimo cha mkojo, kipimo cha uchafu ukeni au ultrasound ya nyonga kuondoa sisti za ovari, endometriosisi au maambukizi.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Dawa za maumivu – paracetamol au ibuprofen.

• Kitambaa cha maji ya uvuguvugu au chupa ya maji ya moto chini ya tumbo.

• Kupumzika na kunywa maji ya kutosha.

• Vidonge vya uzazi wa mpango vya homoni huzuia ovulesheni na hivyo huondoa maumivu – kwa wanawake wenye maumivu makali kila mwezi wasiotaka mimba, kwa ushauri wa mtaalamu.

Kinga

Huwezi kuzuia maumivu ya ovulesheni isipokuwa kwa kuzuia ovulesheni yenyewe (vidonge vya homoni). Kujua siku zako kunakusaidia kujiandaa na kutofautisha maumivu haya na matatizo mengine.

Lini umwone daktari

• Maumivu ya katikati ya mzunguko yanayozidi kila mwezi.

• Maumivu yanayotokea nyakati nyingine za mzunguko pia.

• Maumivu makali ya hedhi au wakati wa tendo la ndoa.

• Unajaribu kupata mimba bila mafanikio kwa zaidi ya mwaka mmoja.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara