Je, Korodani moja inauma na kuvimba? Sababu, Hatari na Unachopaswa Kufanya Mapema

Korodani moja kuuma na kuvimba husababishwa mara nyingi na uvimbe wa epididimisi, yaani maambukizi ya mrija ulio nyuma ya korodani, au na kujisokota kwa korodani. Maambukizi kwa vijana mara nyingi hutokana na klamidia au kisonono, na kwa wazee na maambukizi ya mkojo. Visababishi vingine ni matubwitubwi, majeraha, mabusha, varikosili na saratani ya korodani.

Kujisokota kwa korodani huanza ghafla kwa maumivu makali, mara nyingi kwa vijana, na ni dharura ya upasuaji: korodani inaweza kuokolewa zaidi ikitibiwa ndani ya saa 6. Maumivu ya ghafla, korodani kupanda juu, kichefuchefu au kutapika ni sababu ya kwenda hospitali mara moja. Kinundu kigumu kisichouma pia kinahitaji uchunguzi mapema, kwa sababu kinaweza kuwa saratani.

Swali la msomaji

"Daktari, nimegundua korodani moja upande wa kulia inaniuma na kuongezeka ukubwa kila siku. Pia kuna dalili za kuwasha na ninahisi maumivu yanasambaa hata sehemu ya mshipa wa mbegu. Sina homa, lakini nimekuwa na hisia ya kuwa na maumivu hasa nikiwa na shughuli. Je, ni nini kinaweza kusababisha hali hii? Na ni hatua gani ninapaswa kuchukua?"

Maumivu na uvimbe wa korodani huwapa hofu wanaume wengi, na hayapaswi kupuuzwa. Uvimbe unaoongezeka kila siku kwa mtu kama huyu unahitaji kuchunguzwa mapema kituo cha afya, hata bila homa, ili kujua kama ni maambukizi, mabusha, au kinundu kinachohitaji vipimo zaidi.

Kwa nini korodani inahitaji kulindwa

Korodani ni kiungo cha uzazi wa kiume kilichopo ndani ya mfuko wa korodani. Hutengeneza mbegu za kiume na homoni ya testosterone. Kwa sababu ni kiungo nyeti kilicho nje ya mwili, huwa katika hatari ya majeraha, maambukizi na matatizo mengine. Soma Korodani.

Visababishi vya maumivu na kuvimba kwa korodani moja

1. Uvimbe wa epididimisi (epididimaitisi)

• Ni kisababishi cha kawaida kwa wanaume wazima, na hutokana na maambukizi ya mrija ulio nyuma ya korodani.

• Kwa vijana wanaojamiiana, chanzo mara nyingi ni klamidia au kisonono.

• Kwa wazee, mara nyingi hutokana na maambukizi ya mfumo wa mkojo.

• Dalili ni maumivu yanayoanza polepole, uvimbe wa upande mmoja, homa, kuungua wakati wa kukojoa, au mkojo wenye harufu mbaya.

Soma Uvimbe wa epididimisi na Maumivu ya korodani moja na ya wakati wa kukojoa.

2. Kujisokota kwa korodani

• Hii ni dharura ya kitabibu inayohitaji upasuaji wa haraka.

• Hutokea ghafla pale korodani inapozunguka kwenye mshipa wake, na kukatisha damu.

• Dalili ni maumivu ya ghafla na makali kwenye korodani moja, uvimbe, wekundu, korodani kuinuka juu kuliko kawaida, kichefuchefu au kutapika.

• Hutokea zaidi kwa vijana wa miaka 12 hadi 18, lakini inaweza kutokea umri wowote.

3. Uvimbe wa korodani (okaitisi)

• Maambukizi ya virusi kama matubwitubwi huweza kusababisha korodani kuvimba, mara nyingi siku chache baada ya tezi za shavuni kuvimba.

• Mara nyingine huambatana na uvimbe wa epididimisi.

• Dalili ni uvimbe wa korodani, maumivu, homa na uchovu.

4. Majeraha kwenye korodani

• Hutokana na kupigwa, kugongwa, au kuumia wakati wa michezo au ajali.

• Huambatana na maumivu makali na kuvimba, na korodani inaweza kupasuka; maumivu yasiyopoa baada ya saa moja yanahitaji uchunguzi.

5. Mabusha, varikosili na spematosili

• Mabusha: maji kujikusanya kwenye mfuko wa korodani. Soma Mabusha.

• Varikosili: kuvimba kwa mishipa ya damu, ambayo huhisiwa kama mfuko wa minyoo, hasa upande wa kushoto.

• Spematosili: kifuko cha majimaji juu ya korodani.

• Zote zinaweza kuleta uvimbe bila maumivu makali, lakini huambatana na uzito au usumbufu, hasa baada ya shughuli.

6. Saratani ya korodani

• Huanza kama kinundu kigumu kisichouma, mara nyingi kwa wanaume wa miaka 15 hadi 40.

• Maumivu au uzito huweza kuja baadaye.

• Hutibika vizuri sana ikigunduliwa mapema.

Soma pia Uvimbe kwenye korodani.

Kujisokota au maambukizi: tofauti ni nini?

Jedwali hili halitoshi kuamua nyumbani, kwa sababu dalili hufanana. Ukiwa na shaka, chukulia kama dharura.

Wakati gani wa kuonana na daktari haraka?

• Maumivu ya ghafla na makali.

• Korodani imepanda juu au imegeuka.

• Kuvimba kwa haraka.

• Homa ya juu.

• Mkojo unaochoma au wenye damu.

• Kichefuchefu au kutapika pamoja na maumivu ya korodani.

• Uvimbe mgumu usio na maumivu, ambao hauhitaji dharura ya usiku lakini unahitaji uchunguzi ndani ya siku chache.

Vipimo na uchunguzi

• Uchunguzi wa korodani kwa mikono.

• Kipimo cha mawimbi ya sauti (ultrasound) ya korodani kujua kama kuna kujisokota, maambukizi au uvimbe.

• Vipimo vya mkojo kubaini maambukizi.

• Vipimo vya damu, ikiwemo viashiria vya saratani pale inapohitajika.

• Vipimo vya maambukizi ya zinaa ikiwa yanashukiwa.

Kama kujisokota kunashukiwa sana, daktari anaweza kwenda moja kwa moja kwenye upasuaji bila kusubiri vipimo, ili kuokoa korodani.

Matibabu

• Uvimbe wa epididimisi au okaitisi: antibayotiki kwa maambukizi ya bakteria, dawa za maumivu, kupumzika na kushikilia korodani. Matubwitubwi hayatibiwi kwa antibayotiki.

• Kujisokota kwa korodani: upasuaji wa haraka, na korodani zote mbili hushonwa ili zisijisokote tena.

• Mabusha na varikosili: hufuatiliwa, au hufanyiwa upasuaji zikileta usumbufu.

• Majeraha: barafu, dawa za maumivu, au upasuaji iwapo korodani imechanika.

• Saratani ya korodani: upasuaji, na mara nyingine tiba ya kemikali au mionzi.

Jinsi ya kujikinga na matatizo ya korodani yanayozuilika

• Vaa nguo za ndani zinazoshikilia vizuri korodani, hasa wakati wa kazi nzito na michezo.

• Tumia kinga wakati wa michezo inayoweza kuumiza korodani.

• Tumia kondomu kwa mwenzi mpya, na upime magonjwa ya zinaa.

• Nenda kituo cha afya mapema unapohisi dalili, badala ya kujitibu.

• Jichunguze korodani mara moja kwa mwezi baada ya kuoga maji ya uvuguvugu, kwa kuzizungusha taratibu kati ya vidole ili kuhisi kinundu chochote kipya.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara