Uvimbe kwenye korodani

Uvimbe kwenye korodani au mfuko wake unaweza kuwa hydrocele (maji), ngiri ya kinena, varicocele (mishipa ya vena), sisti ya epididimisi, maambukizi (epididimisi), korodani kujisokota, au saratani ya korodani. Uvimbe mgumu usiouma ndani ya korodani yenyewe kwa kijana unahitaji ultrasound mapema. Uvimbe wa ghafla pamoja na maumivu makali ni dharura.

Korodani mbili ziko ndani ya mfuko (pumbu). Nyuma ya kila korodani kuna epididimisi, na kamba ya mishipa hupanda kinenani. Kujua kama uvimbe uko ndani ya korodani au kando yake husaidia sana – uvimbe ndani ya korodani yenyewe unahitaji uchunguzi wa saratani.

Kwa maumivu soma Maumivu ya pumbu.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Mfuko wote kujaa maji, laini, hauumi, mwanga hupita ukiumulika – hydrocele.

• Uvimbe kutoka kinenani unaoongezeka ukikohoa au kusimama, hupungua ukilala – ngiri.

• Kama mfuko wa minyoo juu ya korodani, upande wa kushoto, huongezeka ukisimama – varicocele.

• Kivimbe kidogo laini juu au nyuma ya korodani – sisti ya epididimisi; si hatari.

• Uvimbe mwekundu, moto, unaouma, homa – epididimisi au orchitis (matubwitubwi).

• Uvimbe mgumu usiouma ndani ya korodani, kijana wa miaka 15 hadi 40 – saratani ya korodani hadi ithibitishwe vinginevyo.

• Ghafla na maumivu makali, kutapika – korodani kujisokota; dharura.

Visababishi

• Hydrocele.

• Ngiri ya kinena.

• Varicocele.

• Sisti ya epididimisi.

• Epididimisi – klamidia, kisonono, UTI.

• Matubwitubwi.

• Korodani kujisokota.

• Majeraha – damu kujikusanya.

• Saratani ya korodani.

• Filaria na kichocho – mfuko kuvimba sana (maeneo ya pwani).

Dalili zinazoambatana

• Maumivu au uzito.

• Wekundu na joto – soma Hisia za joto kwenye ngozi ya mfuko wa korodani.

• Homa – maambukizi.

• Kuungua kukojoa, usaha – zinaa.

• Ugumba – varicocele.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na:

• Uvimbe wa ghafla na maumivu makali, kutapika.

• Ngiri isiyorudi ndani, inayouma, kutapika, tumbo kujaa – ngiri iliyonaswa.

• Jeraha na uvimbe mkubwa.

• Homa kali na wekundu unaoenea.

Vipimo

• Uchunguzi wa korodani – kuumulika kwa tochi (hydrocele).

• Ultrasound ya korodani – kipimo kikuu.

• Kipimo cha mkojo na magonjwa ya zinaa.

• Tumor markers (AFP, beta-hCG, LDH) – kwa uvimbe mgumu.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Hydrocele na ngiri – upasuaji kwa zinazosumbua; ngiri ya watu wazima hurekebishwa kwa upasuaji.

• Varicocele – upasuaji kwa wenye maumivu au ugumba.

• Sisti ndogo – hazihitaji matibabu.

• Epididimisi – antibiotiki; mwenzi atibiwe kama ni zinaa.

• Saratani – kuondoa korodani na matibabu zaidi; inatibika vizuri sana ikigunduliwa mapema.

• Usitoboe wala kupaka dawa za kienyeji.

Kinga

• Jichunguze korodani mara moja kwa mwezi baada ya kuoga.

• Tumia kondomu.

• Chanjo ya matubwitubwi pale inapopatikana.

• Kinga ya korodani kwenye michezo.

Lini umwone daktari

• Uvimbe wowote mpya kwenye korodani.

• Uvimbe unaokua.

• Uzito au maumivu ya muda mrefu – soma Maumivu sehemu za siri.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara