Kuota upele mweusi katika umee husababishwa na nini?

Jibu kwa ufupi

Jibu kwa ufupi: Vipele vidogo vilivyopangana mstari kuzunguka kichwa cha uume, visivyouma wala kuwasha, mara nyingi ni vipele lulu – si ugonjwa. Vijinundu vinavyoongezeka, vya umbo la koliflawa, au doa linalorudi baada ya dawa – mwone daktari. Soma Vipele kwenye uume.

Maelezo

Visababishi vikuu

• Vipele lulu – vidogo, vimepangana mistari kwenye shingo ya kichwa cha uume; si zinaa. Soma Vipele lulu.

• Fordyce – vipele vidogo vya njano, nyeupe au kahawia kwenye ngozi ya uume; tezi za mafuta. Soma Fordyce.

• Sunzua za sehemu za siri (HPV) – vinundu laini vinavyoongezeka, wakati mwingine kama koliflawa; ugonjwa wa zinaa. Soma Sunzua.

• Molaskamu – vinundu vya mviringo vinavyong'aa, vyenye kibonyeo katikati. Soma Molaskamu.

• Doa la dawa (fixed drug eruption) – doa jeusi au la zambarau, wakati mwingine malengelenge, hujirudia sehemu ileile kila unapotumia dawa kama cotrimoxazole (Septrin) au dawa za maumivu (NSAIDs).

• Madoa ya baada ya muwasho au kidonda – ngozi kuwa nyeusi zaidi baada ya kupona.

• Angiokeratoma – vipele vidogo vyekundu iliyokolea hadi zambarau kwenye korodani au uume; si hatari.

• Lichen planus – vipele bapa vya zambarau vinavyowasha.

• Kaswende – kidonda kisichouma au vipele visivyowasha; pima damu. Soma Kaswende.

• Saratani ya mwanzo ya uume (nadra) – doa au kinundu kinachokua, kidonda kisichopona; hatari zaidi kwa wasiotahiriwa na wenye VVU.

Vipimo

• Uchunguzi wa daktari kwa macho mara nyingi unatosha.

• Kipimo cha kaswende na VVU.

• Kipande kidogo cha ngozi (biopsy) kwa doa au kidonda kisichopona.

Nini cha kufanya

• Usikwangue, usitoboe wala kuchoma vipele kwa dawa za mitaani.

• Andika dawa ulizotumia kabla doa halijatokea.

• Tumia kondomu hadi uchunguzwe.

• Soma Madoa kwenye uume na Mabaka kwenye uume.

Dalili za hatari

Mwone daktari mapema ukiwa na:

• Kidonda kisichopona wiki 3–4 – soma Vidonda kwenye uume.

• Kinundu kinachokua haraka au kutoa damu.

• Malengelenge mengi baada ya kutumia dawa, hasa yakiambatana na vidonda mdomoni au machoni – hospitali mara moja.

Lini umwone daktari

• Vipele vinaongezeka au kubadilika umbo.

• Vinauma, vinawasha au kutoa majimaji.

• Doa linarudi kila unapotumia dawa fulani.

• Una wasiwasi wa ugonjwa wa zinaa.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara