Mwandishi:
Mhariri:
Imeboreshwa:
ULY CLINIC
ULY CLINIC
1 Novemba 2026, 18:09:06
Kutokwa na majimaji puani
Kutokwa na majimaji puani (mafua, kamasi) mara nyingi husababishwa na mafua ya kawaida, mzio wa pua, hewa baridi, moshi au sinusi. Majimaji ya uwazi kwa kawaida ni virusi au mzio; ya njano au kijani mara nyingi bado ni virusi. Majimaji ya upande mmoja kwa muda mrefu, yenye damu au harufu mbaya, au yanayotoka baada ya kuumia kichwa yanahitaji uchunguzi.
Pua hutengeneza kamasi kila siku kulainisha hewa na kunasa vumbi na vijidudu. Pua ikiwashwa – na virusi, mzio, moshi au baridi – hutoa kamasi nyingi zaidi, na hutiririka nje au nyuma kooni.
Mara nyingi si hatari na huisha ndani ya siku 7 hadi 10. Muhimu ni muda, upande mmoja au miwili, na dalili zinazoambatana.
Aina na jinsi inavyojitokeza
Majimaji ya uwazi, kupiga chafya, macho kuwasha, kujirudia – mzio wa pua.
Uwazi kisha mazito ya njano au kijani, siku 7 hadi 10 – mafua; rangi peke yake haimaanishi bakteria.
Mazito, harufu, maumivu ya uso au paji la uso zaidi ya siku 10 – sinusi.
Upande mmoja, harufu mbaya, kwa mtoto – kitu kimeingizwa puani.
Upande mmoja, yenye damu, pua kuziba muda mrefu – nyama puani au uvimbe.
Maji ya uwazi kama maji baada ya kuumia kichwa – inaweza kuwa maji ya ubongo (CSF) – dharura.
Visababishi
Mafua ya kawaida na mafua makali.
Mafua ya mzio – vumbi, chavua, manyoya ya wanyama.
Muwasho usio wa mzio – hewa baridi, viungo vikali vya chakula, moshi, manukato.
Sinusi (sinusitis).
Kitu kigeni puani – hasa watoto.
Homoni – ujauzito.
Dawa – za presha, na matumizi ya muda mrefu ya dawa za kupuliza puani za kufungua pua.
Kuumia kichwa (CSF).
Dalili zinazoambatana
Kupiga chafya, macho kuwasha – mzio.
Pua kuziba.
Homa, maumivu ya mwili – mafua.
Maumivu ya paji la uso au uso – sinusi.
Kikohozi kutokana na ute kushuka kooni.
Kupoteza harufu.
Dalili za hatari
Onana na daktari mapema ukiwa na:
Majimaji ya upande mmoja kwa zaidi ya wiki 2 hadi 3.
Damu ya mara kwa mara.
Majimaji yenye harufu mbaya.
Maji ya uwazi baada ya kuumia kichwa – dharura.
Homa kali, uvimbe wa macho au uso, maumivu makali ya kichwa – dharura.
Dalili zaidi ya siku 10 au zinazorudi baada ya kupoa.
Vipimo
Uchunguzi wa pua kwa mwanga au kamera (nasal endoscopy).
Vipimo vya mzio.
CT ya sinusi – kwa sinusi sugu au nyama puani.
Kipimo cha majimaji – kwa shaka ya CSF.
Matibabu na huduma ya nyumbani
Kwa mujibu wa STG 2026:
Mafua – hupona yenyewe; maji, mvuke, maji ya chumvi ya kusafisha pua; antibiotiki hazisaidii.
Mzio – kuepuka vichochezi, dawa za mzio za kumeza, steroids za kupuliza puani.
Sinusi ya bakteria – antibiotiki kwa wachache wenye dalili zaidi ya siku 10 au kali.
Nyama puani – steroids za puani, upasuaji kwa wachache.
Kitu kigeni – kutolewa na mtaalamu.
Dawa za kupuliza puani za kufungua pua (decongestant) zisitumike zaidi ya siku 3 hadi 5 – zikitumika muda mrefu hufanya pua iziba zaidi.
Kinga
Nawa mikono mara kwa mara.
Epuka vumbi na moshi; safisha nyumba kwa kitambaa chenye unyevu.
Pata chanjo ya mafua kama unastahili.
Funika mdomo na pua ukipiga chafya.
Lini umwone daktari
Majimaji yanayorudi kila mara.
Pua kuziba upande mmoja kwa muda mrefu.
Kupoteza harufu.
Kukoroma kunakoongezeka.
Maswali yanayoulizwa mara kwa mara
1. Natokwa na majimaji puani kila asubuhi na kupiga chafya, ni nini?
Mara nyingi ni mzio wa pua – vumbi la nyumba, chavua au baridi. Safisha chumba, osha shuka mara kwa mara, na onana na daktari kwa dawa za mzio.
2. Kamasi zimekuwa za kijani, nimeze antibiotiki?
Si lazima. Kamasi za njano au kijani hutokea pia kwa virusi. Antibiotiki huhitajika kama dalili ni zaidi ya siku 10, ni kali, au zinarudi baada ya kupoa.
3. Nina mafua makali na ujauzito wa wiki 9, dawa gani ni salama?
Maji ya chumvi ya kusafisha pua, mvuke, maji ya uvuguvugu na asali, na paracetamol kwa homa ni salama. Usitumie dawa za mafua mchanganyiko bila ushauri wa mtaalamu wa afya.
4. Je, mafua ni dalili ya moja kwa moja ya ukimwi?
Hapana. Mafua ni ya kawaida sana kwa kila mtu. Njia pekee ya kujua hali ya VVU ni kupima.
5. Nimekuwa natoa kamasi tangu utoto, sasa nina miaka 39. Ni nini?
Hii mara nyingi ni mzio wa pua wa muda mrefu au sinusi sugu. Onana na daktari wa masikio, pua na koo kwa uchunguzi na matibabu ya muda mrefu.
6. Kamasi zinatoka upande mmoja tu na zina harufu, ni nini?
Kwa mtoto, mara nyingi ni kitu kimeingizwa puani. Kwa mtu mzima, inaweza kuwa sinusi, nyama puani au uvimbe. Onana na daktari.
7. Nimeumia kichwa na sasa maji ya uwazi yanatoka puani, ni hatari?
Ndiyo, yanaweza kuwa maji ya ubongo. Nenda hospitali mara moja.
8. Natumia dawa ya kupuliza puani kila siku na pua inaziba zaidi, kwa nini?
Dawa za kufungua pua zikitumika zaidi ya siku 3 hadi 5 husababisha pua kuziba zaidi. Acha taratibu na onana na daktari kwa matibabu mbadala.
9. Kamasi zinashuka kooni usiku na nakohoa, nifanyeje?
Lala ukiwa umeinua kichwa, safisha pua kwa maji ya chumvi kabla ya kulala, na tibu mzio au sinusi.
10. Napata mafua kila mara nikienda sehemu yenye vumbi, kwa nini?
Vumbi ni kichochezi cha mzio wa pua. Vaa barakoa kwenye vumbi na tumia dawa za mzio kama ulivyoshauriwa.
ULY CLINIC inakushauri siku zote uwasiliane na daktari wako kwa ushauri na tiba zaidi kabla ya kuchukua hatua yoyote ile ya kiafya baada ya kusoma makala hii.
Wasiliana na daktari wa ulyclinic kwa ushauri zaidi na tiba kwa kutumia namba za simu au kubonyeza link ya Pata Tiba chini ya tovuti hii
Imeandikwa:
30 Oktoba 2026, 12:50:19
Soma dalili zingine Zaidi kwa kubonyeza herufi ya mwanzo hapa chini
​
[A] [B] [C] [D] [E] [F] [G] [H] [I] [J] [K] [L] [M] [N] [O] [P] [Q] [R] [S] [T] [U] [V] [W] [X] [Y] [Z] [Z] [#]
Rejea za mada hii:
Ministry of Health, United Republic of Tanzania. Standard Treatment Guidelines and National Essential Medicines List (STG/NEMLIT), 7th edition. Dodoma: Ministry of Health; 2026.
Merck Manual Consumer Version. Sore throat; Globus sensation; Runny and stuffy nose; Drooling. Merck & Co.; 2024.
Sinusitis (acute): antimicrobial prescribing. NICE NG79; 2017.