Maumivu kwenye paji la uso ni hali inayoweza kumpata mtu wa umri wowote na yanaweza kuwa ya muda mfupi au kudumu kwa muda mrefu. Wakati mwingine maumivu huwa katikati ya paji la uso, upande mmoja, juu ya nyusi, nyuma ya macho au kuenea kutoka paji la uso kwenda sehemu nyingine za kichwa.

Maumivu haya si ugonjwa mmoja, bali ni dalili inayoweza kusababishwa na hali nyingi tofauti. Baadhi yake ni rahisi kama uchovu, kukosa usingizi, kutokunywa maji ya kutosha au msongo wa mawazo, lakini mengine yanaweza kuhitaji uchunguzi wa kitabibu, hasa kama maumivu ni mapya, makali sana, yanaongezeka au yanaambatana na dalili nyingine.

Ni muhimu pia kutambua kwamba maumivu kwenye paji la uso hayamaanishi moja kwa moja kuwa mtu ana tatizo la sainasi. Kipandauso na maumivu ya kichwa ya mkazo yanaweza pia kuleta maumivu au shinikizo kwenye paji la uso, na wakati mwingine yanaweza kuambatana na kuziba au kutokwa na maji puani.

Maumivu kwenye paji la uso yanaweza kujisikiaje?

Mtu anaweza kuhisi maumivu katika namna mbalimbali, kulingana na chanzo chake. Maumivu yanaweza kuwa:

• Ya kubana au kukaza

• Ya kugonga gonga

• Ya kuchoma

• Ya kuchoma kama sindano

• Ya uzito au shinikizo

• Ya kudumu bila kukoma

• Yanayokuja na kuondoka

• Yanayokuwa upande mmoja wa paji la uso

• Yanayokuwa pande zote mbili

• Yanayokuwa juu ya nyusi

• Yanayohisi kama yanatoka nyuma ya macho

• Yanayoongezeka unapoinama

• Yanayoongezeka unapokohoa au kujikaza

• Yanayoambatana na maumivu sehemu nyingine za kichwa

Aina ya maumivu, muda wake, eneo lake na dalili zinazoambatana nayo husaidia kutafuta chanzo.

Visababishi vya maumivu kwenye paji la uso

1. Maumivu ya mkazo wa misuli ya kichwa

Hiki ni miongoni mwa visababishi vya kawaida vya maumivu ya paji la uso. Mara nyingi mtu huhisi kama kuna kitu kinabana paji la uso au kichwa kizima.

Maumivu yanaweza kuhusishwa na msongo wa mawazo, uchovu, kukaa katika mkao mmoja kwa muda mrefu, kazi inayohitaji umakini mkubwa au kukaza misuli ya shingo, mabega na kichwa.

Watu wengine huhisi pia maumivu kwenye shingo, mabega au ngozi ya kichwa. Maumivu haya kwa kawaida hayana dalili kali za mfumo wa fahamu, ingawa yanaweza kuathiri uwezo wa kufanya shughuli za kila siku.

2. Kipandauso

Kipandauso kinaweza kusababisha maumivu makali kwenye paji la uso, upande mmoja wa kichwa au kuzunguka jicho. Maumivu yanaweza kuwa ya kupiga piga na yanaweza kuongezeka wakati mtu anafanya shughuli za kawaida.

Mtu mwenye kipandauso anaweza pia kupata kichefuchefu, kutapika na kutopenda mwanga au sauti. Baadhi ya watu hupata mabadiliko ya kuona, kama kuona mwanga unaomeremeta au mistari kabla au wakati wa maumivu.

Kipandauso kinaweza kuchanganywa na tatizo la sainasi kwa sababu wakati wa kipandauso baadhi ya watu hupata kuziba kwa pua, kutokwa na maji puani au hisia ya shinikizo usoni.

3. Kuvimba kwa sainasi

Sainasi ni uwazi ulio ndani ya mifupa ya uso na kuzunguka sehemu za pua. Zinapovimba kutokana na uvimbekinga, mtu anaweza kupata maumivu au shinikizo kwenye paji la uso, juu ya nyusi, karibu na macho au mashavuni.

Tatizo hili linaweza kutokea baada ya mafua. Mtu anaweza kuwa na pua iliyoziba, ute mzito wa pua, kupungua kwa uwezo wa kunusa, kikohozi, uchovu na wakati mwingine homa.

Maumivu yanayohusiana na sainasiyanaweza kuongezeka mtu anapoinama. Hata hivyo, si kila maumivu ya paji la uso yanayotokea pamoja na dalili za pua ni sinusaitisi, kwa sababu kipandauso kinaweza kutoa dalili zinazofanana.

4. Sinusaitisi ya muda mrefu

Sinusaitisi inaweza kudumu kwa muda mrefu na kusababisha hisia ya uzito au shinikizo kwenye paji la uso.

Mtu anaweza kuwa na pua iliyoziba, ute unaoshuka nyuma ya koo, kupungua kwa uwezo wa kunusa, harufu mbaya ya mdomo, kikohozi au maumivu kuzunguka macho na paji la uso.

Sinusaitisi ya muda mrefu inaweza kuhusishwa na kuvimba kwa ndani ya sainasi, maambukizi yanayojirudia au nyama ndogo zinazoota ndani ya pua.

5. Mafua na maambukizi ya njia ya hewa

Mafua yanaweza kusababisha maumivu ya kichwa na paji la uso kutokana na mwitikio wa mwili kwa maambukizi, homa, kuziba kwa pua, uchovu na kukosa usingizi.

Mtu anaweza kuwa na maumivu pamoja na mafua, koo kuwasha, kikohozi, mwili kuchoka na wakati mwingine homa.

Maumivu haya kwa kawaida hupungua kadiri ugonjwa wa msingi unavyopungua.

6. Homa

Homa yenyewe au ugonjwa unaosababisha homa unaweza kuambatana na maumivu ya kichwa na paji la uso.

Wakati mtu ana homa, mwili hutumia maji zaidi na anaweza pia kupoteza hamu ya kula na kunywa. Hali hii inaweza kuongeza upungufu wa maji mwilini na kufanya maumivu ya kichwa yawe makali zaidi.

Hata hivyo, homa pamoja na maumivu makali ya kichwa, shingo kukakamaa, kuchanganyikiwa au mwanga kuuma macho inaweza kuwa ishara ya ugonjwa mkubwa unaohitaji huduma ya haraka.

7. Upungufu wa maji mwilini

Kutokunywa maji ya kutosha kunaweza kusababisha maumivu ya kichwa, ambayo yanaweza kuhisiwa kwenye paji la uso.

Hali hii inaweza kutokea baada ya kutapika, kuharisha, kutokwa na jasho jingi, kufanya mazoezi kwa muda mrefu au kukaa kwenye mazingira yenye joto bila kunywa maji ya kutosha.

Mtu anaweza pia kuwa na kiu, mdomo mkavu, mkojo kuwa mchache au wenye rangi iliyokolea na uchovu.

8. Kukosa usingizi

Usingizi usiotosha unaweza kusababisha au kuongeza maumivu ya kichwa.

Mtu anayelala kwa muda mfupi, anayebadilisha ratiba ya usingizi mara kwa mara au anayekatishwa usingizi mara nyingi anaweza kupata maumivu ya kichwa asubuhi au wakati wa mchana.

Kwa baadhi ya watu, kurekebisha muda na ubora wa usingizi hupunguza kurudia kwa maumivu.

9. Njaa au kuchelewa kula

Kukaa muda mrefu bila kula kunaweza kuhusishwa na maumivu ya kichwa kwa baadhi ya watu.

Hali hii inaweza kuambatana na udhaifu, kutetemeka, jasho, kizunguzungu au kushuka kwa kiwango cha sukari kwa baadhi ya watu, hasa wenye matatizo ya sukari au wanaotumia dawa zinazoweza kushusha sukari.

Kula kwa mpangilio unaofaa na kuhakikisha mwili unapata lishe ya kutosha kunaweza kusaidia ikiwa njaa ndiyo kichocheo cha maumivu.

10. Uchovu wa macho

Kutumia macho kwa muda mrefu, hasa wakati wa kusoma, kutumia simu au kompyuta, kunaweza kuhusishwa na maumivu kwenye paji la uso au kuzunguka macho.

Tatizo la kuona ambalo halijarekebishwa vizuri linaweza pia kufanya mtu akaze macho mara kwa mara na kupata maumivu ya kichwa.

Maumivu yanayojirudia wakati wa kusoma au kutumia skrini, hasa yakifuatana na kuona ukungu, macho kuchoka au kuwasha, yanaweza kuhitaji uchunguzi wa macho.

11. Matatizo ya macho

Baadhi ya magonjwa ya macho yanaweza kusababisha maumivu karibu na paji la uso au nyuma ya jicho.

Hali kama shinikizo kubwa ndani ya jicho, kuvimba kwa sehemu mbalimbali za jicho au matatizo mengine makali ya macho yanaweza kuambatana na maumivu makali, kuona ukungu, kuona duara kuzunguka mwanga, jicho kuwa jekundu au kupungua kwa uwezo wa kuona.

Maumivu makali ya kichwa yanayoambatana na mabadiliko ya kuona yanapaswa kutathminiwa, hasa ikiwa ni dalili mpya.

12. Msongo wa mawazo na wasiwasi

Msongo wa mawazo unaweza kuchangia maumivu ya kichwa, hasa maumivu ya aina ya mkazo.

Mtu mwenye msongo anaweza kukaza misuli ya shingo, mabega, taya na sehemu ya kichwa bila kutambua.

Wasiwasi pia unaweza kuvuruga usingizi, kuongeza uchovu na kubadilisha namna mtu anavyopumua, mambo ambayo yanaweza kuongeza uwezekano wa kupata maumivu ya kichwa.

13. Mkao mbaya wa mwili

Kukaa kwa muda mrefu ukiinama, kutumia simu kichwa kikiwa mbele au kukaa kwenye dawati lisilofaa kunaweza kuongeza mkazo kwenye misuli ya shingo na sehemu ya juu ya mgongo.

Maumivu yanaweza kuanzia shingoni na kuenea kuelekea nyuma ya kichwa au paji la uso.

Kubadilisha mkao mara kwa mara, kunyoosha mwili na kurekebisha mazingira ya kazi kunaweza kusaidia baadhi ya watu.

14. Kukaza au kusaga meno

Baadhi ya watu hukaza meno au kusaga meno, hasa wakati wa usingizi.

Hali hii inaweza kuchosha misuli ya taya na maeneo yanayozunguka kichwa na kusababisha maumivu yanayoweza kufika kwenye paji la uso.

Mtu anaweza pia kuwa na maumivu ya taya, meno kuwa nyeti au maumivu ya kichwa yanapoamka asubuhi.

15. Maumivu ya kichwa yanayotokana na matumizi ya dawa nyingi za kutuliza maumivu

Kutumia dawa za kutuliza maumivu mara kwa mara kunaweza, kwa baadhi ya watu wenye maumivu ya kichwa ya kurudia, kusababisha maumivu kuendelea au kuongezeka.

Hivyo, mtu anayehitaji dawa za maumivu mara kwa mara kwa sababu ya maumivu ya kichwa anapaswa kutafuta ushauri wa kitaalamu badala ya kuendelea kuongeza matumizi ya dawa mwenyewe.

Tatizo hili linaweza kufanya mtu ahisi kwamba dawa inamsaidia kwa muda mfupi lakini maumivu yanarudi tena mara kwa mara.

16. Maumivu ya kichwa ya kundi

Kuna aina ya maumivu makali sana ya kichwa yanayotokea kwa vipindi na mara nyingi huathiri upande mmoja wa kichwa, hasa kuzunguka jicho na paji la uso.

Mtu anaweza kupata jicho kutoa machozi, kuwa jekundu, pua kuziba au kutokwa na maji upande huo huo.

Aina hii ya maumivu huwa makali sana na inaweza kujirudia kwa vipindi maalumu. Inahitaji tathmini ya kitabibu kwa sababu matibabu yake hutofautiana na yale ya aina nyingine za maumivu ya kichwa.

17. Maumivu ya mishipa ya fahamu

Mishipa fulani ya fahamu inayobeba hisia kutoka usoni na kichwani inapowashwa au kuathirika inaweza kusababisha maumivu makali ya kuchoma, kuchomwa kama umeme au kuchoma sindano.

Maumivu yanaweza kuja ghafla na kudumu kwa muda mfupi kabla ya kupungua.

Aina hii ya maumivu ni tofauti na maumivu ya kawaida ya mkazo na inaweza kuhitaji dawa maalumu baada ya chanzo kutambuliwa.

18. Jeraha la kichwa

Kugongwa kichwa, kuanguka, kugongana wakati wa michezo au kupata ajali kunaweza kusababisha maumivu kwenye paji la uso.

Maumivu yanaweza kutokana na kuumia kwa ngozi na misuli ya kichwa, mtikisiko wa ubongo au jeraha kubwa zaidi ndani ya kichwa.

Maumivu yanayozidi baada ya jeraha, kutapika, kupoteza fahamu, kuchanganyikiwa, usingizi usio wa kawaida, udhaifu wa mwili au degedege yanahitaji huduma ya haraka.

19. Maambukizi makali ya utando unaozunguka ubongo

Maambukizi ya utando unaozunguka ubongo yanaweza kusababisha maumivu makali ya kichwa.

Mara nyingi yanaweza kuambatana na homa, shingo kukakamaa, kutapika, kuchanganyikiwa, usingizi usio wa kawaida au mwanga kuuma macho.

Hii ni hali inayoweza kuwa hatari kwa maisha na inahitaji huduma ya haraka hospitalini.

20. Kuvimba kwa ubongo

Kuvimba kwa ubongo kunaweza kuongeza shinikizo ndani ya kichwa na kusababisha maumivu ya kichwa.

Mtu anaweza pia kuwa na kutapika, mabadiliko ya kuona, kuchanganyikiwa, usingizi mwingi, degedege au mabadiliko mengine ya mfumo wa fahamu.

Maumivu yanayoendelea kuongezeka, hasa pamoja na dalili za mfumo wa fahamu, hayapaswi kutibiwa nyumbani bila uchunguzi.

21. Kuongezeka kwa shinikizo ndani ya kichwa

Shinikizo ndani ya kichwa linaweza kuongezeka kutokana na sababu mbalimbali, ikiwemo uvimbe, kutokwa damu, maambukizi au matatizo ya mtiririko wa maji yanayozunguka ubongo.

Maumivu yanaweza kuwa makali zaidi asubuhi au kuhusishwa na kutapika, mabadiliko ya kuona na dalili nyingine za mfumo wa fahamu.

Maumivu yanayozidi unapokohoa, kujikaza au kuinama pia yanaweza kuhitaji uchunguzi wa kitabibu, hasa ikiwa ni mapya au yanaendelea kuongezeka.

22. Kutokwa damu ndani ya kichwa

Kutokwa damu ndani ya kichwa ni sababu isiyo ya kawaida lakini hatari ya maumivu makali ya kichwa.

Hasa, maumivu yanayoanza ghafla sana na kufikia kiwango cha juu ndani ya muda mfupi yanaweza kuwa ishara ya kutokwa damu karibu na ubongo.

Maumivu ya aina hii yanahitaji huduma ya dharura, hasa kama yanaambatana na kutapika, kupoteza fahamu, udhaifu, matatizo ya kuzungumza au kuona.

23. Kiharusi

Kiharusi kinaweza wakati mwingine kuambatana na maumivu ya kichwa, ingawa si kila kiharusi husababisha maumivu.

Kinachotia wasiwasi zaidi ni maumivu yanayoambatana na udhaifu au ganzi ya upande mmoja wa mwili, uso kupinda, matatizo ya kuzungumza, kuona au kutembea.

Dalili hizi zinapotokea ghafla zinahitaji huduma ya dharura bila kusubiri maumivu yapungue.

24. Uvimbe ndani ya ubongo

Uvimbe ndani ya ubongo ni chanzo kisicho cha kawaida cha maumivu ya kichwa.

Maumivu yanaweza kuendelea au kubadilika taratibu na yanaweza kuambatana na kutapika, degedege, mabadiliko ya tabia, udhaifu, matatizo ya kuona au matatizo mengine ya mfumo wa fahamu.

Ni muhimu kutambua kwamba maumivu ya kichwa pekee mara nyingi hayamaanishi kuwa mtu ana uvimbe wa ubongo. Hata hivyo, maumivu mapya yanayoendelea kuongezeka pamoja na dalili nyingine za mfumo wa fahamu yanahitaji uchunguzi.

25. Kuvimba kwa mishipa ya damu ya kichwani

Kwa watu hasa wenye umri mkubwa, kuvimba kwa baadhi ya mishipa mikubwa ya damu kunaweza kusababisha maumivu mapya ya kichwa.

Maumivu yanaweza kuambatana na ngozi ya kichwa kuwa na maumivu unapogusa, maumivu ya taya wakati wa kutafuna au mabadiliko ya kuona.

Hali hii inahitaji kutambuliwa mapema kwa sababu inaweza kuhatarisha uwezo wa kuona na kuleta madhara mengine makubwa.

26. Kuganda kwa damu kwenye mishipa ya ubongo

Kuganda kwa damu kwenye mishipa inayotoa damu kutoka ubongoni ni sababu nadra lakini muhimu ya maumivu ya kichwa.

Inaweza kutokea kwa mazingira mbalimbali yanayoongeza uwezekano wa damu kuganda, na inaweza kuambatana na degedege, matatizo ya kuona au dalili nyingine za mfumo wa fahamu.

Maumivu mapya, makali au yanayozidi pamoja na dalili za mfumo wa fahamu yanahitaji uchunguzi wa haraka.

27. Mfiduo wa gesi yenye sumu

Mfiduo wa baadhi ya gesi zenye sumu, hasa katika maeneo yenye mwako usio na hewa ya kutosha, unaweza kusababisha maumivu ya kichwa.

Mtu anaweza pia kupata kizunguzungu, udhaifu, kichefuchefu, kuchanganyikiwa au kupoteza fahamu.

Ikiwa watu kadhaa ndani ya nyumba au chumba kimoja wanapata maumivu ya kichwa kwa wakati mmoja, hasa pamoja na kizunguzungu au kichefuchefu, uwezekano wa mfiduo wa gesi hatari unapaswa kuzingatiwa na eneo hilo kuondolewa kwa usalama.

28. Shinikizo la damu lililo juu sana

Shinikizo la damu la kawaida au lililoongezeka kidogo si chanzo cha kawaida cha maumivu ya kichwa kwa watu wengi.

Hata hivyo, shinikizo la damu linapopanda kwa kiwango kikubwa sana na kuathiri viungo kama ubongo, moyo, figo au macho, mtu anaweza kupata maumivu makali ya kichwa pamoja na dalili nyingine.

Kwa hiyo, maumivu ya paji la uso pekee hayatoshi kusema kuwa mtu ana shinikizo la damu. Kipimo cha shinikizo la damu na tathmini ya hali nzima ya mtu ni muhimu.

29. Mabadiliko ya homoni

Mabadiliko ya homoni yanaweza kuchochea maumivu ya kichwa kwa baadhi ya watu.

Kwa wanawake, baadhi ya maumivu yanaweza kuhusiana na kipindi cha hedhi, mabadiliko ya homoni wakati wa ujauzito au kipindi cha kukoma hedhi.

Mtu ambaye amekuwa akipata maumivu yanayojirudia katika kipindi fulani cha mzunguko wa hedhi anaweza kufaidika kwa kurekodi muda wa maumivu na dalili zinazoambatana nayo.

30. Pombe na vitu vingine vinavyochochea maumivu

Pombe inaweza kuchangia maumivu ya kichwa kwa baadhi ya watu, hasa kutokana na upungufu wa maji mwilini, kuvurugika kwa usingizi na athari nyingine za mwili.

Baadhi ya vyakula au vinywaji vinaweza pia kuwa vichocheo kwa mtu mwenye kipandauso.

Vichocheo hutofautiana kati ya watu, hivyo ni muhimu kuangalia uhusiano kati ya kile mtu anachotumia na muda ambao maumivu huanza badala ya kudhani kuwa chakula fulani husababisha maumivu kwa kila mtu.

Je, maumivu ya paji la uso yanaweza kuwa dalili ya sainasi?

Ndiyo, yanaweza kuwa hivyo, lakini si kila maumivu ya paji la uso yanatokana na sainasi.

Sinusaitisi huwa na uwezekano mkubwa zaidi ikiwa maumivu yanaambatana na pua iliyoziba, ute mzito wa pua, kupungua kwa uwezo wa kunusa, maumivu au shinikizo usoni na wakati mwingine homa.

Kwa upande mwingine, kipandauso kinaweza pia kuleta kuziba kwa pua, kutokwa na maji puani na shinikizo usoni, hivyo dalili za pua pekee hazitoshi kuthibitisha sinusaitisi.

Dalili za hatari zinazohitaji huduma ya haraka

Mtu mwenye maumivu kwenye paji la uso anapaswa kutafuta huduma ya dharura ikiwa:

• Maumivu yameanza ghafla sana na ni makali kupita kawaida

• Maumivu yameanza baada ya jeraha kubwa la kichwa

• Kuna kupoteza fahamu

• Kuna degedege

• Kuna udhaifu au ganzi ya upande mmoja wa mwili

• Uso umepinda ghafla

• Kuna tatizo la kuzungumza au kuelewa maneno

• Kuna kupoteza uwezo wa kuona au kuona mara mbili

• Kuna kuchanganyikiwa au usingizi usio wa kawaida

• Kuna homa kali pamoja na shingo kukakamaa

• Kuna upele unaoambatana na homa na maumivu makali ya kichwa

• Kuna kutapika sana pamoja na maumivu makali ya kichwa

• Kuna jicho kuwa jekundu sana pamoja na maumivu makali na mabadiliko ya kuona

• Maumivu yanaongezeka kwa kasi na kuwa tofauti kabisa na maumivu aliyowahi kupata mtu

Dalili hizi zinaweza kuashiria matatizo makubwa kama kutokwa damu ndani ya kichwa, maambukizi makali, kiharusi, shinikizo kubwa ndani ya kichwa au tatizo kubwa la jicho.

Uchunguzi wa maumivu kwenye paji la uso

Daktari atahitaji kujua:

• Maumivu yalianza lini

• Yalianza ghafla au taratibu

• Yanatokea mara ngapi

• Yanadumu kwa muda gani

• Yapo upande gani

• Ni ya kubana, kupiga piga, kuchoma au aina nyingine

• Ni nini huanzisha au kuongeza maumivu

• Kama yanaongezeka unapoinama, kukohoa au kujikaza

• Kama kuna mafua au pua kuziba

• Kama kuna kichefuchefu au kutapika

• Kama mwanga au sauti huongeza maumivu

• Kama kuna mabadiliko ya kuona

• Kama kuna homa

• Kama kuna jeraha la kichwa

• Dawa anazotumia mtu na mara ngapi anazitumia

Baada ya mahojiano, uchunguzi wa mwili na mfumo wa fahamu unaweza kufanyika. Uchunguzi wa macho, pua, sainasi, shingo, shinikizo la damu na sehemu nyingine unaweza pia kuhitajika kulingana na dalili.

Si kila mtu mwenye maumivu ya paji la uso anahitaji picha ya ubongo. Uchunguzi wa picha kama tomografia au picha kwa kutumia sumaku huchaguliwa kulingana na historia, uchunguzi na uwepo wa dalili zinazotia wasiwasi.

Matibabu

Matibabu hutegemea chanzo. Kwa maumivu yasiyo na dalili hatari, mambo kama kupumzika, kulala vizuri, kunywa maji ya kutosha, kula kwa wakati na kupunguza vichocheo vinavyojulikana vinaweza kusaidia.

Ikiwa chanzo ni kipandauso, maumivu ya mkazo au ugonjwa mwingine maalumu wa kichwa, daktari anaweza kupendekeza dawa za kutibu maumivu wakati yanapotokea au dawa za kuzuia maumivu yasijirudie mara kwa mara.

Ikiwa chanzo ni sinusaitisi, matibabu hutegemea aina na muda wa ugonjwa. Sinusaitisi nyingi za muda mfupi huanza baada ya maambukizi ya virusi na hazihitaji dawa za kuua bakteria.

Antibiotiki hazipaswi kutumiwa kwa kila maumivu ya paji la uso kwa kudhani kuwa ni sinusaitisi. Dawa hizo hutumika pale ambapo kuna sababu ya kitabibu ya kushuku au kuthibitisha maambukizi ya bakteria.

Ikiwa maumivu yanasababishwa na tatizo la macho, meno, shingo, mishipa ya fahamu au ugonjwa mwingine, chanzo hicho ndicho kinachopaswa kutibiwa.

Mambo ya kufanya nyumbani

Ikiwa maumivu ni mepesi na hayana dalili za hatari, mtu anaweza:

• Kunywa maji ya kutosha

• Kupata usingizi wa kutosha

• Kula kwa wakati

• Kupunguza matumizi ya skrini ikiwa yanaongeza maumivu

• Kupumzisha macho

• Kuepuka pombe ikiwa inaonekana kuchochea maumivu

• Kupunguza msongo wa mawazo

• Kukaa katika mkao unaofaa

• Kufuatilia muda na mazingira ambayo maumivu hutokea

• Kuepuka kutumia dawa za maumivu mara kwa mara bila ushauri wa kitaalamu

Kuandika kumbukumbu za maumivu kunaweza kusaidia kutambua kama kuna uhusiano na usingizi, chakula, hedhi, msongo, skrini, mazingira au vichocheo vingine.

Wakati wa kumuona daktari

Ni vizuri kumuona daktari ikiwa:

• Maumivu ni mapya na yanajirudia

• Maumivu yanaendelea kwa muda mrefu

• Maumivu yanaongezeka taratibu

• Maumivu yanaingilia kazi, shule au usingizi

• Unahitaji dawa za maumivu mara kwa mara

• Kuna mabadiliko katika aina ya maumivu ambayo mtu alikuwa nayo awali

• Maumivu yanaambatana na matatizo ya kuona

• Maumivu yanaambatana na kutapika mara kwa mara

• Maumivu yanaongezeka unapokohoa, kujikaza au kuinama

• Kuna dalili za sainasi zinazodumu au kurudia mara kwa mara

Maumivu yanayorudia mara nyingi au yanayohitaji dawa za maumivu mara kwa mara yanafaa kutathminiwa ili kutambua chanzo na kuzuia matumizi yasiyofaa ya dawa.

Hitimisho

Maumivu kwenye paji la uso yanaweza kutokana na hali rahisi kama uchovu, kukosa usingizi, upungufu wa maji mwilini, msongo wa mawazo na maumivu ya kichwa ya mkazo, lakini pia yanaweza kuhusishwa na kipandauso, sinusaitisi, matatizo ya macho, maambukizi, jeraha la kichwa au magonjwa adimu ya mfumo wa fahamu.

Kwa hiyo, si sahihi kudhani kila maumivu ya paji la uso ni sainasi au kutumia dawa za kuua bakteria bila uchunguzi. Maumivu mapya, makali sana, yanayoanza ghafla au yanayoambatana na kupoteza fahamu, udhaifu, matatizo ya kuona, degedege, kuchanganyikiwa, homa kali au shingo kukakamaa yanahitaji huduma ya haraka.

Maswali yaliyoulizwa mara kwa mara kuhusu maumivu kwenye paji la uso