Kutokwa na jasho usiku bila sababu husababishwa na nini?

Jasho la usiku ni kuamka umelowa jasho hadi nguo au shuka, hata kama chumba si cha joto. Mara nyingi chanzo ni cha kawaida, kama chumba cha joto, blanketi nzito, pombe kabla ya kulala, au komahedhi kwa wanawake. Lakini jasho la usiku pamoja na homa, kikohozi cha zaidi ya wiki mbili, kupungua uzito au mitoki kuvimba linaweza kuwa dalili ya kifua kikuu, VVU, saratani ya tezi za limfu au maambukizi mengine, na linahitaji uchunguzi.

Visababishi vingine ni tezi ya shingo kufanya kazi kupita kiasi, sukari kushuka usiku kwa wanaotumia dawa za kisukari, dawa fulani, kusita kupumua usingizini na wasiwasi. Makala hii inaeleza visababishi, dalili zinazoambatana, vipimo, njia za kupunguza jasho na lini umwone daktari.

Jasho la usiku ni nini

Kitaalamu, jasho la usiku ni jasho jingi linalolowesha nguo za kulalia au shuka, linalojirudia, na lisiloelezwa na joto la chumba au blanketi. Kutoka jasho kidogo unapoamka usiku wa joto si jasho la usiku la kiafya. Kwa watu wengi wanaomwona mtoa huduma, chanzo hupatikana kuwa cha kawaida au hakipatikani kabisa, lakini ni muhimu kuondoa visababishi hatari.

Kama jasho linatoka mchana pia, au sehemu moja ya mwili tu kama viganja na kwapa, soma Kutokwa jasho jingi na Kutokwa na jasho asubuhi bila dalili nyingine.

Visababishi vya jasho la usiku

Soma zaidi: Kifua kikuu, VVU na UKIMWI, Malaria, Kucheua tindikali na Ugonjwa wa wasiwasi wa jumla.

Maelezo zaidi ya visababishi vikuu

Maambukizi

Kifua kikuu ndicho kisababishi muhimu zaidi cha kufikiria Tanzania. Jasho la usiku huambatana na kikohozi cha muda mrefu, homa, uchovu na kupungua uzito. VVU, hasa kinga ikiwa chini, na maambukizi kama malaria, jipu lililojificha ndani ya mwili au maambukizi ya valvu za moyo pia husababisha jasho la usiku.

Mabadiliko ya homoni

Wanawake katika kipindi cha komahedhi hupata joto kali la ghafla mwilini, jasho usiku na mapigo ya moyo kwenda kasi. Ujauzito na wiki za kwanza baada ya kujifungua pia huleta jasho la usiku kwa sababu ya mabadiliko ya homoni. Tezi ya shingo inayozalisha homoni nyingi husababisha jasho jingi, mapigo ya moyo kwenda haraka, kupungua uzito na wasiwasi.

Saratani

Saratani ya tezi za limfu na saratani ya damu zinaweza kuleta jasho la usiku pamoja na homa na kupungua uzito wa zaidi ya asilimia tano ya uzito wa mwili ndani ya miezi sita. Dalili hizi tatu kwa pamoja huhitaji uchunguzi wa haraka. Soma Kuvimba mitoki.

Dawa na vilevi

Dawa za msongo wa mawazo, dawa za kushusha homa, steroidi, dawa za kisukari, dawa za homoni na baadhi ya dawa za presha zinaweza kusababisha jasho. Pombe, hasa jioni, na kuacha pombe ghafla kwa mnywaji wa muda mrefu, pia husababisha jasho.

Wasiwasi na msongo wa mawazo

Msongo wa mawazo, hofu na ndoto mbaya huamsha mfumo wa fahamu unaodhibiti jasho, na kusababisha jasho wakati wa kulala. Hali hii hutambuliwa baada ya visababishi vingine kuondolewa.

Dalili zinazoambatana zinazohitaji uangalifu

• Homa za mara kwa mara, hasa jioni.

• Kikohozi cha zaidi ya wiki mbili, au kukohoa damu.

• Kupungua uzito bila kukusudia. Soma Kupungua uzito bila kukusudia.

• Mitoki kuvimba shingoni, kwapani au kwenye kinena.

• Uchovu mwingi unaoendelea.

• Kuharisha kwa muda mrefu au maambukizi ya mara kwa mara.

• Kuwashwa mwili mzima bila vipele.

Dalili hizi husaidia mtoa huduma kutambua chanzo cha tatizo, kwa hiyo zieleze zote unapomwona.

Vipimo

• Maswali kuhusu muda wa tatizo, dawa, pombe, hedhi na dalili nyingine; na uchunguzi wa mwili, ikiwemo mitoki, tezi ya shingo na mapafu.

• Kipimo cha VVU.

• Kipimo cha makohozi cha kifua kikuu na picha ya kifua kwa mwenye kikohozi.

• Kipimo cha malaria kwa mwenye homa.

• Wingi wa damu na kipimo cha uvimbekinga mwilini.

• Kipimo cha sukari, na homoni ya tezi ya shingo.

• Kipande cha mtoki, uchunguzi wa usingizi au vipimo vingine kulingana na majibu ya kwanza.

Matibabu

Matibabu hutegemea chanzo: dawa za kifua kikuu kwa miezi kadhaa, ARV kwa VVU, dawa za malaria, dawa za kurekebisha tezi, kurekebisha dawa za kisukari, au matibabu ya saratani hospitali za rufaa. Kwa komahedhi, mabadiliko ya mtindo wa maisha husaidia wengi, na kuna dawa za kupunguza joto la ghafla kwa wale wenye dalili kali.

Kabla ya kutumia dawa yoyote au kufanya hatua yoyote, mwone daktari au mtoa huduma wa afya akuchunguze, ili kupata matibabu sahihi na kuepuka madhara.

Namna ya kupunguza jasho usiku

• Lala kwenye chumba chenye hewa ya kutosha; fungua dirisha lenye wavu au tumia feni.

• Tumia shuka nyepesi za pamba badala ya blanketi nzito.

• Vaa nguo nyepesi za pamba wakati wa kulala.

• Epuka pombe, kahawa, chai kali na vyakula vyenye pilipili nyingi jioni.

• Kunywa maji ya kutosha mchana, na weka maji ya kunywa karibu na kitanda.

• Oga kwa maji ya uvuguvugu kabla ya kulala.

• Dhibiti uzito na msongo wa mawazo; mazoezi ya mchana husaidia usingizi.

• Andika usiku ambao jasho linatokea na kilichotangulia, kusaidia kutambua kichocheo.

Lini umwone daktari

• Jasho la usiku linaendelea zaidi ya wiki mbili hadi tatu bila sababu inayoeleweka.

• Linaambatana na homa, kikohozi cha muda mrefu au kupungua uzito.

• Una mitoki iliyovimba kwa zaidi ya wiki mbili.

• Linaanza ghafla baada ya tukio la hatari la kuambukizwa VVU.

• Unatumia insulini au dawa za kushusha sukari.

• Linaathiri usingizi wako kila siku.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara