Hedhi kuchelewa

Maelezo ya jumla

Mzunguko wa kawaida ni siku 24 hadi 38. Hedhi inasemekana imechelewa ikizidi siku 7 baada ya tarehe uliyotarajia. Kukosa hedhi kwa miezi 3 mfululizo (au 6 kwa wenye mizunguko isiyo ya mpangilio) huitwa amenorrhoea.

Kwa mizunguko inayobadilika kila mwezi soma Mzunguko wa hedhi usio wa kawaida.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Imechelewa baada ya tendo bila kinga, matiti kuuma, kichefuchefu – ujauzito.

• Baada ya msongo, safari, ugonjwa – huchelewa siku chache hadi wiki.

• Tangu kuanza sindano ya depo, kipandikizi au kitanzi chenye homoni – athari ya kawaida; si hatari.

• Baada ya P2 – inaweza kuchelewa au kuwahi siku chache.

• Mizunguko mirefu, chunusi, nywele usoni, uzito – PCOS.

• Maziwa chuchuni – prolactin; soma Chuchu kutoa majimaji.

• Baada ya kusafishwa kizazi – Asherman.

• Miaka 40 na kuendelea, joto la ghafla – karibu na komahedhi.

Visababishi

• Ujauzito – pamoja na mimba nje ya kizazi.

• Msongo – soma Dalili za msongo wa mawazo.

• Kupungua uzito au kuongezeka uzito.

• Mazoezi makali.

• Uzazi wa mpango wa homoni na P2.

• PCOS.

• Tezi ya shingo – soma Goita.

• Prolactin nyingi.

• Kunyonyesha.

• Ugonjwa mkali, TB, VVU.

• Asherman.

• Hedhi kukoma mapema.

• Dawa – za akili, steroids.

Dalili zinazoambatana

• Dalili za mimba – kichefuchefu, matiti kuuma, kukojoa mara kwa mara.

• Chunusi, nywele usoni – PCOS.

• Maziwa chuchuni – prolactin.

• Joto la ghafla – komahedhi.

• Uchovu, baridi, kuongezeka uzito – tezi ya shingo.

• Kichwa kuuma na kuona kupungua pembeni – pituitari.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na hedhi iliyochelewa pamoja na:

• Maumivu makali ya tumbo upande mmoja, kizunguzungu, kuzimia – mimba nje ya kizazi.

• Damu nyingi ghafla na maumivu – mimba kuharibika.

• Kutapika sana na kushindwa kunywa.

Vipimo

• Kipimo cha mimba (mkojo au damu) – kwanza.

• Ultrasound ya nyonga.

• Homoni – prolactin, TSH, FSH, LH.

• Sukari na uzito (BMI).

• Hysteroscopy – kwa Asherman.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Mimba – anza kliniki ya ujauzito mapema, au ushauri kama hukutarajia.

• Msongo na uzito – lishe bora, uzito unaofaa, kupunguza msongo; hedhi hurudi.

• Uzazi wa mpango – haihitaji matibabu; ongea na mtoa huduma kama inakusumbua.

• PCOS, tezi, prolactin – dawa maalum.

• Kuleta hedhi – daktari anaweza kutoa homoni (progestin) baada ya kuondoa mimba; usitumie "dawa za kurudisha hedhi" bila kipimo cha mimba – zinaweza kudhuru mimba.

Kinga

• Weka kalenda ya hedhi.

• Dumisha uzito unaofaa.

• Dhibiti msongo.

• Tumia uzazi wa mpango kama hutaki mimba.

Lini umwone daktari

• Hedhi haijaja miezi 3 na kipimo cha mimba ni hasi.

• Hedhi inachelewa mara kwa mara.

• Unatafuta mimba na mizunguko ni mirefu – soma Ugumba.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara