Kuhisi mapigo ya moyo (palpitations)

Maelezo ya jumla

Kwa kawaida hatuhisi mapigo ya moyo wetu. Kuhisi mapigo ya moyo – kitiba *palpitations* – ni pale unapoanza kuyahisi: kifuani, kooni au shingoni. Si lazima moyo uwe unakwenda kasi; unaweza kuhisi hata mapigo ya kawaida yakiwa na nguvu zaidi.

Wengi huieleza kama "moyo unadunda kwa nguvu", "moyo unaruka", "moyo unapepea" au "moyo unagonga kooni". Kama mapigo yanazidi 100 kwa dakika ukiwa umepumzika, soma pia Moyo kwenda kasi.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Pigo kuruka au kusita, kisha pigo zito – mapigo ya ziada (ectopic beats); ya kawaida sana, mara nyingi si hatari.

• Kudunda kwa nguvu lakini kwa mpangilio – wasiwasi, mazoezi, homa, kahawa, ujauzito.

• Mbio za ghafla zinazoanza na kuisha ghafla – supraventricular tachycardia (SVT).

• Mbio zisizo na mpangilio wowote – atrial fibrillation; hasa wazee.

• Mapigo yanayokuja wakati wa mazoezi pamoja na kizunguzungu – yanahitaji uchunguzi wa haraka.

Visababishi

Visivyo vya moyo – vya kawaida zaidi

• Wasiwasi, hofu na msongo.

• Kahawa, chai kali, energy drinks, sigara, pombe.

• Dawa za kulevya – bangi, cocaine; soma Uteja wa dawa za kulevya.

• Dawa – za pumu (salbutamol), mafua zenye pseudoephedrine, za tezi ya shingo.

• Homa, malaria, maambukizi.

• Upungufu wa damu.

• Tezi ya shingo kufanya kazi kupita kiasi (hyperthyroidism) – soma Goita.

• Sukari kushuka.

• Ujauzito, komahedhi.

• Upungufu wa maji mwilini.

Vya moyo

• Mapigo ya ziada (ectopics).

• SVT.

• Atrial fibrillation.

• Ugonjwa wa valvu za moyo – kwa mfano baada ya homa ya baridi yabisi utotoni.

• Moyo kushindwa kufanya kazi.

• Mapigo hatari ya ventrikali – mara chache, kwa wenye ugonjwa wa moyo.

Dalili zinazoambatana

• Kizunguzungu au kuhisi kama utazimia.

• Kushindwa kupumua – soma Kupumua kwa shida.

• Maumivu ya kifua.

• Jasho, kutetemeka, hofu – wasiwasi au tezi ya shingo.

• Kupungua uzito, joto kali, kuharisha – tezi ya shingo.

• Uchovu na weupe – upungufu wa damu.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na mapigo ya moyo pamoja na:

• Kuzimia au karibu kuzimia.

• Maumivu ya kifua au kifua kubana.

• Kushindwa kupumua.

• Mapigo ya kasi sana yasiyopungua kwa zaidi ya dakika 15 hadi 20.

• Mapigo yaliyoanza wakati wa mazoezi.

• Udhaifu wa upande mmoja wa mwili au kushindwa kuongea – kiharusi kutokana na atrial fibrillation.

• Historia ya familia ya kifo cha ghafla.

Vipimo

• Kuhesabu mapigo yako – weka vidole kwenye mkono au shingo kwa sekunde 60; andika kasi na kama yana mpangilio.

• ECG – hasa ikifanywa wakati mapigo yanatokea.

• Holter (ECG ya saa 24 hadi 48) – kwa mapigo yanayokuja na kuondoka.

• Kipimo cha damu (Hb), tezi ya shingo (TSH), sukari, madini (potassium).

• Echo ya moyo – valvu na ukubwa wa moyo.

• Kipimo cha malaria – ukiwa na homa.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Mapigo ya ziada bila ugonjwa wa moyo – mara nyingi hayahitaji dawa; kupunguza kahawa, pombe, sigara na msongo husaidia.

• Wasiwasi – mbinu za kupumua polepole, mazoezi, ushauri.

• Kutibu chanzo – upungufu wa damu, tezi ya shingo, homa.

• SVT – mbinu za kuchochea neva ya vagus (kubana pumzi na kusukuma kama unajisaidia, kuweka uso kwenye maji baridi) zinaweza kusimamisha mbio; dawa hospitalini; matibabu ya kudumu kwa ablation.

• Atrial fibrillation – dawa za kupunguza kasi na za kuzuia damu kuganda kuzuia kiharusi.

Kinga

• Punguza kahawa, energy drinks na pombe.

• Acha sigara na dawa za kulevya.

• Lala usingizi wa kutosha.

• Dhibiti msongo – mazoezi ya mara kwa mara.

• Kunywa maji ya kutosha.

Lini umwone daktari

• Mapigo yanayojirudia mara kwa mara.

• Mapigo yanayokuamsha usiku.

• Mapigo pamoja na uchovu, kupungua uzito au joto kali.

• Ukiwa na ugonjwa wa moyo unaojulikana.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara