Kutokwa na damu ukeni baada ya komahedhi

Damu yoyote ukeni miezi 12 au zaidi baada ya hedhi ya mwisho si ya kawaida na daima inahitaji uchunguzi – hata ikiwa matone tu au mara moja. Mara nyingi chanzo ni kuta za uke na utando wa ndani kuwa nyembamba (atrophy) au polyps, lakini karibu mwanamke 1 kati ya 10 huwa na saratani ya utando wa ndani wa kizazi; saratani ya shingo ya kizazi pia hutokea. Ultrasound ya ukeni na biopsy ya utando wa ndani ndio vipimo vikuu.

Komahedhi ni miezi 12 mfululizo bila hedhi, kwa kawaida kati ya miaka 45 na 55. Baada ya hapo, kizazi hakipaswi kutoa damu.

Saratani ya utando wa ndani wa kizazi ikigunduliwa mapema – mara nyingi kwa sababu ya damu baada ya komahedhi – hutibika vizuri kwa upasuaji. Usisubiri.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Matone baada ya tendo, uke kukauka – uke kukauka (atrophy).

• Matone au damu isiyo ya mpangilio – polyps, hyperplasia, saratani ya utando wa ndani.

• Damu baada ya tendo, uchafu wenye harufu – saratani ya shingo ya kizazi.

• Kwa wanaotumia homoni za komahedhi – damu ya homoni; bado inahitaji tathmini kama haina mpangilio.

• Uvimbe tumboni – faibroidi zilizoharibika au saratani ya misuli ya kizazi.

• Damu inayoonekana kwenye pedi, kumbe ni ya mkojo au choo – kibofu au bawasiri; daktari hutofautisha.

Visababishi

• Atrophy ya uke na utando wa ndani.

• Polyps.

• Hyperplasia.

• Saratani ya utando wa ndani – hatari zaidi kwa uzito mkubwa, kisukari, kutozaa, komahedhi kuchelewa, tamoxifen.

• Saratani ya shingo ya kizazi na uke.

• Homoni za komahedhi.

• Dawa za kuyeyusha damu.

• Maambukizi.

• Uvimbe wa ovari unaotoa homoni – mara chache.

Dalili zinazoambatana

• Uchafu wenye harufu.

• Maumivu ya tumbo la chini.

• Kupungua uzito.

• Ukavu na maumivu ya tendo.

• Kukojoa mara kwa mara.

Dalili za hatari

Onana na daktari ndani ya wiki 2 kwa damu yoyote baada ya komahedhi. Nenda hospitali mara moja ukiwa na:

• Damu nyingi.

• Kizunguzungu au kuzimia.

• Maumivu makali ya tumbo.

Vipimo

• Uchunguzi wa uke na shingo ya kizazi; VIA, Pap, HPV.

• Ultrasound ya ukeni – unene wa utando wa ndani (zaidi ya 4 mm unahitaji biopsy).

• Endometrial biopsy (Pipelle).

• Hysteroscopy na kuchukua sampuli.

• Kipimo kamili cha damu.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Atrophy – estrogen ya ukeni kwa kiasi kidogo, vilainishi.

• Polyps – kuondolewa kwa hysteroscopy.

• Hyperplasia – progestin au kuondoa kizazi kulingana na aina.

• Saratani – upasuaji (kuondoa kizazi na ovari), mionzi, dawa.

• Homoni za komahedhi – kurekebisha dozi kwa ushauri.

Kinga

• Dumisha uzito unaofaa – uzito uliopitiliza huongeza hatari ya saratani ya utando wa ndani.

• Dhibiti kisukari.

• Uchunguzi wa shingo ya kizazi hadi miaka 65.

• Usipuuzie damu hata mara moja.

Lini umwone daktari

• Damu yoyote – hata matone – baada ya miezi 12 bila hedhi.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara