Uke kutoa usaha

Maelezo ya jumla

Uke hutoa ute wa kawaida kila siku – safi au mweupe, usio na harufu mbaya, unaobadilika kulingana na mzunguko wa hedhi. Soma Rangi ya ute ukeni na maana yake.

Usaha ni tofauti: mzito au wenye povu, wa njano, kijani au kijivu, mara nyingi wenye harufu na dalili nyingine.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Kijivu, chepesi, harufu ya samaki hasa baada ya tendo, bila kuwasha sana – BV.

• Njano-kijani, povu, harufu, kuwasha na kuungua – trichomonas (huambukizwa kwa ngono).

• Mweupe mzito kama maziwa mgando, kuwasha sana, bila harufu kali – fangasi.

• Njano au mchafu, mara nyingi bila dalili, damu baada ya tendo – kisonono, klamidia.

• Pamoja na maumivu ya tumbo la chini, homa, maumivu wakati wa tendo – PID.

• Harufu kali sana, kahawia, ghafla – kitu kilichosahaulika ukeni.

• Uchafu wenye damu, harufu, kwa mwanamke mzima – saratani ya shingo ya kizazi.

• Kinyesi au hewa kutoka ukeni – fistula.

Visababishi

• BV.

• Trichomonas.

• Fangasi.

• Kisonono na klamidia.

• PID.

• Kitu kilichosahaulika – kondomu, kitambaa, tampon.

• Kuosha ndani ya uke (douching), dawa za kienyeji ukeni.

• Baada ya kujifungua au kutoa mimba – maambukizi ya kizazi.

• Saratani ya shingo ya kizazi.

• Fistula.

Dalili zinazoambatana

• Kuwasha na kuungua.

• Harufu mbaya.

• Maumivu wakati wa tendo – soma Maumivu ya uke wakati wa kujamiiana.

• Kuungua ukikojoa.

• Maumivu ya tumbo la chini.

• Damu nje ya hedhi.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mapema au mara moja ukiwa na:

• Homa na maumivu ya tumbo la chini – PID.

• Baada ya kujifungua au kutoa mimba – homa na uchafu wenye harufu – maambukizi ya kizazi; dharura.

• Mjamzito mwenye uchafu wenye rangi au harufu.

• Damu baada ya tendo au baada ya komahedhi.

• Kinyesi kutoka ukeni.

Vipimo

• Uchunguzi wa uke na shingo ya kizazi kwa speculum.

• Kipimo cha pH na darubini ya uchafu – BV, trichomonas, fangasi.

• PCR – kisonono, klamidia, trichomonas.

• VVU na kaswende.

• Kipimo cha mimba.

• Uchunguzi wa saratani ya shingo ya kizazi (VIA, Pap smear, HPV).

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Mwongozo wa kitaifa (vaginal discharge syndrome) – dawa kulingana na dalili na uchunguzi, kwa ushauri.

• BV na fangasi – si magonjwa ya zinaa; mwenzi hatibiwi kawaida.

• Trichomonas, kisonono, klamidia – mwenzi atibiwe pia; epuka tendo hadi siku 7 baada ya wote kutibiwa.

• PID – antibiotiki kwa siku 14; kali – hospitali.

• Kitu kilichosahaulika – kutolewa na mtoa huduma.

• Usioshe ndani ya uke wala kutumia dawa za kienyeji au sabuni ukeni.

Kinga

• Tumia kondomu.

• Usioshe ndani ya uke – osha nje kwa maji safi tu.

• Nguo za ndani za pamba; badilisha kila siku.

• Jisafishe kutoka mbele kwenda nyuma.

• Uchunguzi wa saratani ya shingo ya kizazi kila baada ya miaka 3 hadi 5; chanjo ya HPV kwa wasichana.

Lini umwone daktari

• Uchafu wowote wenye rangi, harufu au kuwasha.

• Uchafu unaorudi kila mara.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara