Vipele kwa mwenye VVU

Vipele vya ngozi hutokea kwa asilimia 90 ya watu wanaoishi na VVU wakati fulani, na wakati mwingine ndio dalili ya kwanza. Wiki 2 hadi 6 baada ya kuambukizwa, vipele vyekundu vya mwili mzima pamoja na homa vinaweza kutokea. Baadaye, kinga ikishuka, hutokea vipele vya muwasho (PPE), folikulaitisi ya eosinofili, mkanda wa jeshi, molaskamu, fangasi, seborrhoeic dermatitis, kaswende, saratani ya Kaposi na mzio wa dawa. Kupima VVU na kuanza ARV ndio msingi; vipele vingi hupungua kinga ikiinuka.

Ngozi ni kiungo kinachoonyesha mabadiliko ya kinga mapema. Aina ya vipele mara nyingi huashiria kiwango cha kinga: baadhi hutokea CD4 ikiwa bado juu, mingine CD4 ikiwa chini sana.

Kwa muwasho bila vipele vingi soma Muwasho wa ngozi kwa mwenye VVU. Kwa maelezo ya ugonjwa wenyewe soma VVU na UKIMWI.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Wiki 2 hadi 6 baada ya maambukizi – vipele vyekundu vidogo kifuani na mgongoni, homa, koo, mitoki (acute HIV); hupotea ndani ya wiki 2.

• Vipele vigumu vinavyowasha, madoa meusi miguuni – PPE.

• Vipele vyenye usaha vinavyowasha juu ya mwili – folikulaitisi ya eosinofili.

• Malengelenge kwenye mkanda upande mmoja, kwa kijana – mkanda wa jeshi.

• Vipele vidogo vya rangi ya ngozi vyenye kitovu, usoni, vingi – molaskamu.

• Mabaka ya zambarau au kahawia, miguuni, mdomoni – saratani ya Kaposi.

• Vipele vya viganja na nyayo – kaswende ya hatua ya pili.

• Magamba ya njano yenye mafuta usoni, kichwani – seborrhoeic dermatitis.

• Vipele vingi baada ya dawa mpya – mzio wa dawa.

Visababishi

• Maambukizi ya VVU yenyewe – hatua ya mwanzo.

• Kinga kushuka – virusi (herpes, molaskamu), fangasi, bakteria.

• Kaswende na magonjwa mengine ya zinaa.

• Saratani ya Kaposi.

• Mzio wa dawa – cotrimoxazole, nevirapine, dawa za TB.

• Kinga kurudi baada ya kuanza ARV (IRIS) – vipele vya zamani kuzidi kwa muda.

• Kuumwa na wadudu.

Dalili zinazoambatana

• Muwasho.

• Homa na mitoki kuvimba.

• Fangasi wa mdomoni.

• Kupungua uzito.

• Kuharisha kwa muda mrefu.

• Vidonda sehemu za siri.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na:

• Vipele vilivyoenea, malengelenge, ngozi kubanduka, vidonda mdomoni au macho mekundu – hasa baada ya dawa mpya.

• Mkanda wa jeshi karibu na jicho au ulioenea mwili mzima.

• Vipele pamoja na homa kali, kichwa kuuma, shingo kukakamaa.

• Mabaka ya zambarau yanayoongezeka haraka au kutokwa damu.

Vipimo

• Kipimo cha VVU – kwanza.

• CD4 na kiwango cha virusi.

• Kaswende (VDRL/RPR).

• Kukwangua ngozi, biopsy.

• Vipimo vya ini – kwa mzio wa dawa.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• ARV kila siku – msingi; vipele vingi hupungua kinga ikiinuka.

• Dawa maalum kwa chanzo – dawa za kuzuia virusi kwa mkanda wa jeshi, dawa za fangasi, antibiotiki, penicillin kwa kaswende, matibabu ya Kaposi.

• Kuwasha – vilainishi, antihistamines, steroid ya ngozi kwa ushauri.

• Mzio wa dawa – mtoa huduma ataamua kubadilisha dawa; usiache ARV mwenyewe.

• Cotrimoxazole ya kinga – kwa wanaostahili, kuzuia maambukizi mengine.

Kinga

• Pima VVU mara kwa mara.

• Meza ARV kila siku.

• Tumia kondomu – kuzuia kaswende na magonjwa mengine ya zinaa.

• Lala ndani ya chandarua.

• Hudhuria kliniki.

Lini umwone daktari

• Vipele vipya vyovyote kwa mwenye VVU.

• Vipele visivyopona.

• Mabaka mapya ya rangi ya zambarau.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara