Hedhi nzito na mabonge ya damu

Hedhi nzito ni hedhi yenye damu nyingi kiasi cha kuvuruga maisha ya kila siku: kubadilisha pedi kila saa 1 hadi 2 kwa saa kadhaa mfululizo, kutumia pedi mbili kwa pamoja, kuamka usiku kubadilisha pedi, damu kuvuja kwenye nguo au kitanda, au hedhi kudumu zaidi ya siku 7. Mabonge madogo ya damu ni ya kawaida siku ambazo damu ni nyingi, lakini mabonge makubwa kuliko kidole gumba, yanayotoka mara kwa mara, ni ishara ya kuchunguzwa.

Visababishi vya kawaida ni faibroidi, vinyama vya utando wa ndani wa kizazi, adenomyosisi, homoni kuvurugika (hasa wakati wa balehe na karibu na komahedhi), kitanzi cha kopa, dawa za kuzuia damu kuganda, na matatizo ya damu kuganda. Hedhi nzito ya muda mrefu husababisha upungufu wa damu. Kipimo cha mimba hufanyika kwanza, kwa sababu damu nyingi inaweza kuwa mimba inayoharibika. Hedhi nzito inatibika kwa dawa, kitanzi cha homoni au upasuaji kulingana na chanzo.

Wanawake wengi hawajui kama hedhi yao ni nzito kwa sababu hawana cha kulinganisha nacho. Kipimo kizuri ni jinsi hedhi inavyoathiri maisha yako: kama unaogopa kutoka nyumbani siku za hedhi, unakosa kazi au shule, au unachoka sana kila mwezi, hedhi yako inahitaji kuchunguzwa hata kama mtu mwingine anasema ni kawaida.

Hedhi nzito ni moja ya visababishi vikuu vya upungufu wa damu kwa wanawake. Andika siku za hedhi, idadi ya pedi kwa siku, na ukubwa wa mabonge kwa miezi miwili au mitatu, kwa kalenda au app ya simu. Taarifa hizi humsaidia mtoa huduma kupata chanzo haraka. Kwa maelezo ya hedhi kwa ujumla soma Hedhi: mwongozo wa kina kwa wanawake.

Aina na jinsi inavyojitokeza

Hedhi nzito hujitokeza kwa namna tofauti, na kila namna huelekeza kwenye chanzo fulani:

Mabonge hutokea kwa sababu damu ikiwa nyingi, mwili haupati muda wa kuyeyusha mabonge kabla hayajatoka. Damu ya rangi nyeusi au kahawia mwishoni mwa hedhi ni damu ya zamani na mara nyingi si tatizo; soma Kutokwa damu nyeusi wakati wa hedhi.

Visababishi

Matatizo ya mfuko wa uzazi

• Faibroidi: uvimbe wa misuli ya kizazi, hasa ulio karibu na utando wa ndani, huongeza eneo linalotoa damu.

• Vinyama vya utando wa ndani wa kizazi: vipande vidogo vya utando wa ndani ya kizazi vinavyotoa damu kirahisi.

• Adenomyosisi: tishu za ndani ya kizazi kukua ndani ya ukuta wa misuli; kizazi huvimba na hedhi huwa nzito na yenye maumivu.

• Utando wa ndani wa kizazi kukua kupita kiasi, na mara chache saratani ya utando wa ndani wa kizazi, hasa kwa wanawake wa miaka 45 na kuendelea, wenye uzito mkubwa au kisukari.

Homoni na yai kutotoka kwa mpangilio

• Miaka ya kwanza baada ya balehe: yai halitoki kila mwezi, utando wa ndani hujengeka kwa muda mrefu kisha hutoka kwa wingi. Soma Hedhi isiyo na mpangilio kwa wasichana wa umri wa balehe.

• Miaka ya kukaribia komahedhi, mara nyingi kuanzia miaka 40 hadi 50. Soma Kukoma hedhi: mabadiliko gani ni ya kawaida.

• Sindromu ya ovari yenye vifukomaji vingi (PCOS), tezi ya thairoidi kufanya kazi kidogo, uzito mkubwa, na msongo mkubwa wa mawazo.

Dawa na njia za uzazi wa mpango

• Kitanzi cha kopa: huongeza kiasi cha damu na maumivu kwa baadhi ya wanawake, hasa mwanzoni.

• Dawa za kuzuia damu kuganda kama warfarin, rivaroxaban na aspirin ya kila siku.

• Baadhi ya dawa za asili na virutubisho vinavyopunguza kuganda kwa damu.

Matatizo ya damu kuganda

Ugonjwa wa von Willebrand na matatizo mengine ya chembe sahani huwapata wanawake wengi kuliko inavyodhaniwa. Huonekana kama hedhi nzito tangu hedhi ya kwanza, kutokwa damu nyingi baada ya kung'oa jino au kujifungua, na michubuko isiyoelezeka.

Hali zinazofanana na hedhi nzito

• Mimba inayoharibika au mimba nje ya kizazi.

• Maambukizi ya via vya uzazi, yanayoambatana na maumivu na uchafu wenye harufu.

• Kutokwa damu kutoka shingo ya kizazi. Matatizo mengine ya damu ukeni yameelezwa kwenye Matatizo ya kutokwa na damu ukeni.

Dalili zinazoambatana

• Uchovu, kizunguzungu, kupumua kwa shida ukipanda ngazi, mapigo ya moyo kwenda mbio na rangi ya ngozi au viganja kupauka: dalili za upungufu wa damu.

• Kutamani kula udongo, barafu au vitu visivyo chakula: dalili ya upungufu wa madini chuma.

• Maumivu makali ya hedhi au maumivu ya tumbo la chini kila mwezi.

• Tumbo kujaa, kukojoa mara kwa mara au choo kigumu: faibroidi kubwa zinazobana viungo vya jirani.

• Hedhi isiyo na mpangilio, chunusi na nywele nyingi usoni: homoni kuvurugika.

• Damu kutoka kwenye fizi, pua au michubuko kirahisi: tatizo la damu kuganda.

Dalili za hatari

Nenda kituo cha afya haraka, siku hiyo hiyo, ukiwa na:

• Damu inayolowesha pedi kubwa 2 kila saa kwa saa 2 mfululizo.

• Kizunguzungu kikali, kuzimia, kushindwa kusimama, au mapigo ya moyo kwenda mbio sana.

• Kipimo cha mimba chanya pamoja na damu nyingi au maumivu makali ya tumbo.

• Damu nyingi pamoja na homa au uchafu wenye harufu mbaya.

• Kutokwa damu baada ya kukoma hedhi kwa mwaka mmoja au zaidi.

• Kupumua kwa shida au maumivu ya kifua.

Vipimo

• Kipimo cha mimba, kwa kila mwanamke anayeweza kuwa mjamzito.

• Kipimo kamili cha damu (wingi wa damu) na kipimo cha akiba ya madini chuma (ferritin).

• Kipimo cha homoni ya tezi ya thairoidi, kama kuna dalili zake.

• Vipimo vya damu kuganda, hasa kama hedhi nzito ilianza tangu hedhi ya kwanza.

• Ultrasound ya nyonga, mara nyingi ya ukeni, kuona faibroidi, vinyama au adenomyosisi.

• Kuchukua kipande kidogo cha utando wa ndani wa kizazi, kwa wanawake wa miaka 45 na kuendelea au wenye vihatarishi.

• Kuchunguza ndani ya kizazi kwa kamera ndogo (hysteroskopi), kama ultrasound haijatoa jibu.

Kwa uvimbe ndani ya kizazi kwa ujumla soma Uvimbe kwenye kizazi.

Matibabu na huduma ya nyumbani

Matibabu kulingana na chanzo

Majina ya dawa yametajwa kwa elimu tu; mtoa huduma huchagua kulingana na chanzo, umri na mpango wako wa kupata mimba. Kuhusu kitanzi cha homoni soma Kitanzi cha homoni.

Huduma ya nyumbani

• Andika siku za hedhi, idadi ya pedi kwa siku na mabonge, ili kuonyesha mtoa huduma.

• Kula vyakula vyenye madini chuma kwa wingi: maini, nyama nyekundu, dagaa, maharage, njegere, mchicha na mboga za majani za kijani, pamoja na matunda yenye vitamini C kama machungwa ili madini chuma yafyonzwe vizuri.

• Epuka kunywa chai au kahawa wakati wa kula, kwa sababu hupunguza ufyonzaji wa madini chuma.

• Kunywa maji ya kutosha siku za hedhi nzito.

• Kwa maumivu, dawa za kawaida za maumivu kama ibuprofen husaidia na hupunguza kidogo damu; epuka aspirin, inaongeza damu. Soma Matibabu ya maumivu ya hedhi.

• Tumia pedi za usiku, au pedi mbili, na weka kitambaa kitandani usiku, ili kupunguza wasiwasi wa kuvuja.

• Pumzika zaidi siku za damu nyingi, na usinunue dawa za kukata hedhi bila uchunguzi.

Kinga

• Fanya uchunguzi mapema hedhi ikibadilika kuwa nzito, badala ya kusubiri upungufu wa damu.

• Dumisha uzito wa afya; uzito mkubwa huongeza homoni ya estrojeni na hatari ya utando wa ndani kukua kupita kiasi.

• Kabla ya kuwekewa kitanzi cha kopa, mweleze mtoa huduma kama hedhi yako tayari ni nzito; kitanzi cha homoni kinaweza kukufaa zaidi.

• Kula mlo wenye madini chuma mara kwa mara, hasa kama hedhi yako ni nzito kila mwezi.

• Usitumie dawa za kuzuia damu kuganda au aspirin bila ushauri.

Lini umwone daktari

• Unabadilisha pedi kila saa 1 hadi 2 kwa saa kadhaa, au unatumia pedi mbili kwa pamoja.

• Hedhi inadumu zaidi ya siku 7.

• Unatoa mabonge makubwa kuliko kidole gumba mara kwa mara.

• Una dalili za upungufu wa damu, kama uchovu na kizunguzungu.

• Hedhi nzito imeanza ghafla, au ni tofauti na ilivyokuwa kawaida yako.

• Kuna damu kati ya hedhi au baada ya tendo la ndoa.

• Una umri wa miaka 45 au zaidi na hedhi imekuwa nzito au isiyo na mpangilio.

• Hedhi nzito imekuwepo tangu hedhi ya kwanza.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara