Kikohozi kikavu

Kikohozi kikavu ni kikohozi kisichotoa makohozi, mara nyingi pamoja na muwasho kooni. Chanzo cha kawaida ni mafua na virusi (hubaki wiki kadhaa), pumu, mzio na ute kushuka kooni, tindikali, moshi na dawa za presha za ACE inhibitors. Kikohozi kikavu cha zaidi ya wiki 2 kipimwe TB; pamoja na kupumua kwa shida kichunguzwe mapema.

Kikohozi kikavu hakitoi makohozi. Mara nyingi huanza na muwasho au kuwasha kooni, na huweza kuja kwa mfululizo hadi kukosa pumzi au kutapika. Huzidi usiku, ukiongea sana au kwenye vumbi na baridi.

Kwa kikohozi kwa ujumla soma Kikohozi; kwa kikohozi cha muda mrefu soma Kikohozi kisichokata.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Baada ya mafua – kikohozi kikavu hubaki wiki 3 hadi 8 njia ya hewa ikiendelea kuwa nyeti.

• Usiku na alfajiri, pamoja na mluzi au kifua kubana – pumu.

• Pamoja na pua kuziba, kupiga chafya, kusafisha koo mara kwa mara – mafua ya mzio na ute kushuka kooni.

• Baada ya kula au ukilala, pamoja na kiungulia au sauti kukwaruza – tindikali.

• Kilichoanza wiki chache baada ya dawa mpya ya presha – ACE inhibitor.

• Vipindi vikali vinavyoishia kwa kutapika au sauti ya "whoop" – kifaduro.

Visababishi

• Mafua na maambukizi ya virusi – mafua makali, COVID-19.

• Pumu – hasa aina ya kikohozi (cough-variant asthma).

• Mafua ya mzio.

• Kucheua tindikali.

• Dawa za presha za ACE inhibitors (enalapril, captopril, lisinopril).

• Moshi wa sigara, kuni, vumbi, kemikali.

• Kifaduro.

• Kifua kikuu – mwanzoni kinaweza kuwa kikavu.

• Makovu ya mapafu.

• Moyo kushindwa kufanya kazi.

• Saratani ya mapafu – hasa wavutaji sigara.

• Wasiwasi – kikohozi cha tabia.

Dalili zinazoambatana

• Muwasho au kuwasha kooni.

• Sauti kukwaruza.

• Mluzi na kifua kubana – pumu.

• Kiungulia – tindikali.

• Pua kuziba na kupiga chafya – mzio.

• Homa, kutokwa jasho usiku – maambukizi au TB.

Dalili za hatari

Onana na daktari mapema ukiwa na kikohozi kikavu pamoja na:

• Kupumua kwa shida au mluzi.

• Kikohozi cha zaidi ya wiki 2 – pima TB.

• Kukohoa damu.

• Homa, kutokwa jasho usiku au kupungua uzito.

• Wewe ni mvutaji sigara na kikohozi kimebadilika.

• Vipindi vikali vinavyoishia kwa kutapika au midomo kuwa ya bluu.

Vipimo

• Kipimo cha makohozi cha TB (kama kinapatikana) na X-ray ya kifua.

• Kipimo cha upumuaji (spirometry, peak flow).

• Kupitia dawa unazotumia.

• Uchunguzi wa pua na koo.

• Kipimo cha COVID-19 kama inashukiwa.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Baada ya mafua – hupona chenyewe; asali, maji ya uvuguvugu, mvuke.

• Pumu – dawa za kuvuta za kupunguza uvimbe.

• Mzio – kuepuka kichochezi, dawa za mzio na za kupuliza puani.

• Tindikali – dawa za tindikali, kutokula kabla ya kulala, kuinua kichwa cha kitanda.

• ACE inhibitor – daktari hubadilisha dawa; kikohozi hupungua ndani ya wiki 1 hadi 4.

• TB – dawa za TB.

Nyumbani

• Kunywa maji ya kutosha ili koo lisikauke.

• Asali kijiko kimoja, hasa kabla ya kulala – kwa watu wazima na watoto zaidi ya mwaka 1.

• Lambalamba pipi au tangawizi kutuliza koo.

• Hewa yenye unyevu – kunusa mvuke.

• Epuka moshi na vumbi.

Dawa za kuzuia kikohozi zisitumike kwa kikohozi cha muda mrefu bila uchunguzi, na zisitolewe kwa watoto wadogo.

Kinga

• Acha sigara na epuka moshi.

• Tibu mzio na tindikali.

• Pata chanjo ya mafua na COVID-19.

• Weka nyumba safi na bila vumbi.

Lini umwone daktari

• Kikohozi kikavu cha zaidi ya wiki 2 hadi 3.

• Kikohozi kinachoharibu usingizi.

• Kikohozi kilichoanza baada ya dawa mpya.

• Kikohozi kinachorudi kila wakati wa vumbi au baridi.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara