Hisia za kitu kupanda kifuani

Maelezo ya jumla

Watu wengi huieleza hivi: "kuna kitu kinapanda kifuani hadi kooni", "kitu kinajiviringa katikati ya kifua", au "kama mpira unasukumwa juu". Hisia hii si ugonjwa mmoja – ni dalili inayoweza kutoka kwenye umio, tumbo, moyo, misuli ya kifua au akili.

Namna inavyoanza, muda inavyodumu, uhusiano wake na chakula, kulala au kazi, na dalili zinazoambatana ndivyo vinavyoonyesha chanzo. Kwa wengi si hatari, lakini baadhi ya visababishi vinahitaji uchunguzi.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Baada ya kula au ukilala, pamoja na kiungulia – tindikali au nyongo kucheua.

• Pamoja na kubeua na tumbo kujaa – gesi.

• Hisia ya kitu kukwama kooni bila kushindwa kumeza – soma Hisia za uvimbe ndani ya koo.

• Kama moyo unaruka au kudunda kifuani hadi kooni – mapigo ya moyo kuhisiwa; soma Kuhisi mapigo ya moyo.

• Wakati wa hofu, pamoja na kupumua haraka na mikono kufa ganzi – wasiwasi.

• Chakula kinarudi bila kichefuchefu, kushindwa kumeza – misuli ya umio haifanyi kazi vizuri.

Visababishi

Mfumo wa chakula

• Kucheua tindikali (GERD) – chanzo kikuu.

• Kucheua nyongo.

• Gesi na kubeua.

• Misuli ya umio kujikaza isivyo kawaida (esophageal spasm).

• Akalazia – mlango wa chini wa umio haufunguki; chakula hukwama na kurudi.

• Ngiri ya kiwambo (hiatal hernia) – sehemu ya tumbo kupanda kifuani.

Moyo na mishipa

• Mapigo ya moyo kuruka au kwenda kasi (palpitations).

• Mdundo wa mshipa mkuu wa damu kuhisiwa, hasa kwa watu wembamba.

• Mara chache: mshipa mkuu wa damu kutanuka (aneurismu ya aota).

Mengineyo

• Msongo wa mawazo na wasiwasi – hisia za mwili huongezeka.

• Misuli ya kifua kukaza au kuumia.

• Matatizo ya mapafu au utando wake – mara chache.

Dalili zinazoambatana

• Kiungulia na ladha chungu – tindikali au nyongo.

• Kubeua na tumbo kujaa – gesi.

• Moyo kudunda kwa nguvu au kuruka – mapigo ya moyo.

• Kupumua haraka, hofu, mikono kufa ganzi – wasiwasi.

• Kikohozi cha usiku – tindikali kufika kooni.

• Chakula kukwama au kurudi bila kusagwa – umio.

Dalili za hatari

Nenda hospitali mara moja ukiwa na hisia hii pamoja na:

• Maumivu makali ya kifua au kifua kubana, hasa yakienea mkono, shingo au taya – soma Maumivu ya kifua.

• Kushindwa kupumua.

• Kizunguzungu au kuzimia.

• Mapigo ya moyo kwenda kasi sana yasiyopungua.

• Kushindwa kumeza kabisa au chakula kukwama.

• Kutapika damu au kinyesi cheusi.

• Kupungua uzito bila kukusudia.

Vipimo

• Historia na uchunguzi – mara nyingi zinatosha kuonyesha chanzo.

• ECG – mapigo ya moyo; Holter (ECG ya saa 24) kwa mapigo yanayoruka.

• Endoskopia – tindikali, ngiri ya kiwambo, umio.

• Picha ya X-ray ya kumeza dawa maalum (barium swallow) – misuli ya umio na akalazia.

• Vipimo vya damu – upungufu wa damu, tezi ya shingo (thyroid) kwa mapigo ya moyo.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Tindikali na nyongo – dawa za kupunguza tindikali, milo midogo, kutolala mara baada ya kula, kuinua kichwa cha kitanda.

• Gesi – kula polepole, kuepuka soda na jojo.

• Misuli ya umio na akalazia – dawa maalum au taratibu za hospitali.

• Mapigo ya moyo – kupunguza kahawa, pombe na sigara; kutibu chanzo; dawa kwa wanaohitaji.

• Wasiwasi – mbinu za kupumua polepole, mazoezi, ushauri wa kisaikolojia.

Usiwe na wasiwasi kupita kiasi: kwa watu wengi hisia hii hupungua sana chanzo kikitibiwa na wakielewa kinachotokea.

Kinga

• Kula milo midogo, polepole.

• Punguza kahawa, pombe, soda na sigara.

• Usile saa 2 hadi 3 kabla ya kulala.

• Dhibiti msongo – mazoezi na usingizi wa kutosha.

Lini umwone daktari

• Hisia inayojirudia kwa zaidi ya wiki 2.

• Hisia inayokuamsha usiku.

• Hisia pamoja na kiungulia cha kila siku.

• Hisia inayokuletea hofu na kuathiri maisha yako.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara