Kukojoa mara kwa mara

Maelezo ya jumla

Mtu mzima hutoa wastani wa lita 1.5 hadi 2.5 za mkojo kwa siku, akikojoa mara 4 hadi 8. Kiasi hutegemea maji unayokunywa, joto, chai, kahawa na pombe.

Kwa kukojoa usiku tu soma Kukojoa mara kwa mara usiku; kwa hamu ya ghafla isiyozuilika soma Kukojoa kwa shuruti.

Aina na jinsi inavyojitokeza

• Mkojo mwingi kila mara, kiu kali – kisukari, kunywa maji mengi, dawa za kutoa maji, mara chache diabetes insipidus.

• Kidogo kidogo, kuungua, maumivu chini ya kitovu – UTI.

• Mwanaume mzee, mkojo dhaifu, kusubiri, kutoisha – tezi dume.

• Hamu ya ghafla isiyozuilika – kibofu kuwa nyeti (overactive bladder).

• Damu kwenye mkojo, maeneo ya maziwa na mito – kichocho.

• Miezi ya kwanza na ya mwisho ya ujauzito – kawaida.

• Maumivu ya kibofu ya muda mrefu bila maambukizi – interstitial cystitis.

Visababishi

• Kunywa maji mengi, chai, kahawa, soda, pombe.

• Kisukari – sukari nyingi huvuta maji kwenye mkojo.

• UTI.

• Tezi dume kukua au kuvimba – prostaitisi.

• Kibofu kuwa nyeti.

• Ujauzito.

• Dawa za kutoa maji (frusemide, hydrochlorothiazide).

• Kichocho.

• Mawe ya kibofu au figo.

• Magonjwa ya zinaa – kisonono, klamidia.

• Ugonjwa sugu wa figo.

• Selimundu – figo hushindwa kukaza mkojo.

• Wasiwasi na msongo.

• Kalsiamu nyingi kwenye damu – mara chache.

Dalili zinazoambatana

• Kiu kali, kupungua uzito, uchovu – kisukari.

• Kuungua, maumivu, mkojo mchafu au wenye harufu – UTI.

• Mkojo dhaifu, kutumia nguvu – tezi dume.

• Damu kwenye mkojo – kichocho, mawe, saratani.

• Homa na maumivu ya kiuno – figo.

Dalili za hatari

Onana na daktari mapema, au nenda hospitali, ukiwa na:

• Homa, kutetemeka, maumivu ya kiuno – maambukizi ya figo.

• Kiu kali, kukojoa sana, kuchanganyikiwa, kutapika – sukari kupanda sana.

• Damu kwenye mkojo.

• Kushindwa kukojoa kabisa na tumbo la chini kujaa na kuuma.

• Mjamzito mwenye kuungua au homa.

Vipimo

• Kipimo cha mkojo (urinalysis) na culture.

• Sukari ya damu (FBS, HbA1c).

• Figo – creatinine.

• PSA na ultrasound ya tezi dume – wanaume wazee.

• Ultrasound ya kibofu – mkojo unaobaki.

• Kipimo cha kichocho – mkojo wa mchana.

• Shajara ya kukojoa – unakunywa nini, unakojoa mara ngapi na kiasi gani, kwa siku 3.

Matibabu na huduma ya nyumbani

• Kutibu chanzo – antibiotiki kwa UTI, dawa za kisukari, dawa za tezi dume, praziquantel kwa kichocho.

• Kibofu nyeti – mazoezi ya kibofu (kuchelewesha kukojoa taratibu), kupunguza kahawa na pombe, dawa kwa ushauri.

• Dawa za kutoa maji – zimeze asubuhi, si jioni.

• Maji – kunywa maji ya kutosha lakini usizidishe; punguza jioni.

Kinga

• Kunywa maji ya kutosha – mkojo uwe wa njano hafifu.

• Punguza kahawa, chai na pombe.

• Pima sukari mara kwa mara.

• Wanawake: jisafishe kutoka mbele kwenda nyuma; kojoa baada ya kujamiiana.

• Epuka kuogelea kwenye maji yenye konokono.

Lini umwone daktari

• Kukojoa sana kwa zaidi ya wiki 1 bila sababu.

• Kukojoa sana pamoja na kiu.

• Kukojoa kunakoharibu usingizi au kazi.

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara